ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü yapılması planlanan iki partili konut yasasının imza törenini iptal ettiğini duyurdu. Söz konusu yasa tasarısı, daha uygun fiyatlı konutların inşasını ve kullanıma sunulmasını hızlandırmayı hedefliyordu. Trump, iptal kararını "Bugünkü Konut Haber Konferansı ve İmza Töreni, çok ihtiyaç duyulan SAVE yasası geçene kadar iptal edilmiştir" sözleriyle açıkladı. Bu gelişme, ABD'de artan konut krizi ve 2024 başkanlık seçimleri öncesinde siyasi gerilimleri yeniden alevlendirdi.
Gelişmenin arka planı
İptal edilen yasa tasarısı, Demokrat ve Cumhuriyetçi partilerin ortak çalışmasıyla hazırlanmıştı. Tasarı, konut arzını artırmak için federal arazi kullanımının kolaylaştırılmasını, imar düzenlemelerinin esnetilmesini ve düşük gelirli ailelere yönelik kira yardımlarının genişletilmesini öngörüyordu. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Başkan Trump'ın "SAVE yasası" olarak adlandırdığı yeni bir düzenleme üzerinde çalıştığı belirtildi. SAVE yasasının içeriği henüz kamuoyuyla paylaşılmazken, göçmenlik politikaları ve sınır güvenliği önlemleriyle bağlantılı olduğu iddia ediliyor.
ABD'de konut fiyatları son üç yılda %40'tan fazla artarken, kira bedelleri de tarihi zirvelere ulaştı. Federal Konut Finansman Ajansı verilerine göre, 2024'te ortalama konut fiyatı 420 bin doları aştı. Özellikle büyük şehirlerde konut krizi derinleşirken, evsiz nüfusu 650 bine yaklaştı. Uzmanlar, mevcut konut politikalarının yetersiz kaldığını ve acil önlemler alınması gerektiğini vurguluyor. Trump'ın imza törenini iptal etmesi, konut krizine çözüm arayışlarını sekteye uğratması nedeniyle eleştiriliyor.
Bölgesel veya küresel boyut
ABD konut piyasasındaki dalgalanmalar, küresel emlak sektörünü doğrudan etkiliyor. ABD Merkez Bankası'nın faiz politikaları, mortgage oranlarını belirlerken, Amerikan konut krizi gelişmekte olan ülkelere de yansıyor. Özellikle Kanada ve Meksika gibi komşu ülkeler, sınır ötesi konut yatırımları ve göç hareketleri nedeniyle etkileniyor. Avrupa ve Asya'da da benzer konut sorunları yaşanırken, Trump'ın bu hamlesi uluslararası piyasalarda belirsizlik yarattı. Ekonomistler, konut arzındaki daralmanın küresel enflasyonu tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın iki partili konut yasasını iptal etmesi, Türkiye'deki konut politikaları ve dış ticaret açısından dolaylı etkiler yaratabilir. ABD'de konut maliyetlerinin artması, başta enerji fiyatları olmak üzere küresel emtiaları etkileyerek Türkiye'nin ithalat maliyetlerini yükseltebilir. Ayrıca, ABD-Çin ticaret savaşları ve siyasi istikrarsızlık dönemlerinde Türkiye'ye yönelik yabancı yatırım ve turizm akışı artmıştı; ancak bu kez konut krizi odaklı bir belirsizlik, Türkiye'deki gayrimenkul sektörüne olan ilgiyi azaltabilir. Doğrudan bir ilişki olmasa da, ABD iç siyasetindeki bu tür tıkanmalar küresel ekonomik istikrarı etkiler ve Türkiye gelişmeleri yakından izlemelidir.
