ABD'de ocak ayına ilişkin tarım dışı istihdam verileri beklentilerin oldukça üzerinde gelirken, piyasalarda enflasyon endişeleri yeniden alevlendi. Başkan Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada güçlü istihdam raporunun piyasalar tarafından olumlu karşılanması gerektiğini belirterek, “Harika bir İstihdam Raporu, az önce açıklanan gibi, hisse senetlerinin düşmesi değil yükselmesi gerekir. 200 yıl böyleydi. Büyüme her zaman iyidir” ifadelerini kullandı.
Rakamlar ve piyasalardaki yankı
ABD Çalışma Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, ocak ayında tarım dışı istihdam 353 bin kişi artarak piyasa beklentisi olan 180 binin neredeyse iki katına ulaştı. İşsizlik oranı ise %3,7 olarak sabit kalırken, saatlik kazançlar aylık bazda %0,6 artış gösterdi. Güçlü istihdam verileri, Federal Rezerv'in faiz indirimlerine yılın ilk yarısında başlayabileceği yönündeki beklentileri zayıflattı. Piyasalar, mart ayında faiz indirimi olasılığını %38'den %21'e düşürürken, mayıs ayı için de beklentiler %96'dan %87'ye geriledi. Verilerin ardından Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri günü düşüşle kapattı.
Trump, istihdam raporunun ardından yaptığı paylaşımda, “Bunu daha önce de söyledim, aslında yüzyıllardır söyleniyor: Büyüme hisse senetleri için iyidir. Harika bir rakam, düşük enflasyon ve düşük faiz oranları ile birleştiğinde, piyasaların yükselmesi gerekir” diyerek endişeleri gidermeye çalıştı. Ancak analistler, güçlü istihdam piyasasının talebi canlı tutarak enflasyonu besleyebileceğine dikkat çekiyor.
Ekonomik büyüme ve enflasyon arasındaki denge
ABD ekonomisi son iki yıldır yüksek faiz oranlarına rağmen dirençli bir büyüme sergiliyor. Dördüncü çeyrek büyüme verileri yıllık bazda %3,3 ile beklentilerin üzerinde gelirken, tüketici harcamaları da güçlü seyrediyor. Ancak çekirdek enflasyon hala Fed'in %2 hedefinin üzerinde seyrediyor. Son istihdam raporu, ücret artışlarının yıllık bazda %4,5'e yükseldiğini gösteriyor; bu da enflasyonist baskıları artırabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Wall Street uzmanları, işgücü piyasasındaki sıkılığın enflasyonu düşürmeyi zorlaştırdığını ve Fed'in faiz indirimlerini erteleyebileceğini belirtiyor. Trump'ın ekonomi politikaları, vergi indirimleri ve kuralsızlaştırma yoluyla büyümeyi teşvik etmeyi hedefliyor; ancak bu politikaların kısa vadede enflasyonu tetikleme riski bulunuyor.
Uluslararası piyasalarda da ABD verilerinin yansımaları görüldü. Dolar endeksi güçlenirken, gelişmekte olan ülke para birimleri değer kaybetti. Altın fiyatları ise faiz indirimi beklentilerinin azalmasıyla geriledi. Petrol fiyatları, güçlü talebin enerji fiyatlarına yansıyabileceği endişesiyle yükseldi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD istihdam verilerinin güçlü gelmesi ve enflasyon endişelerinin yeniden canlanması, küresel piyasalarda risk iştahını azaltırken gelişmekte olan ülkeler için olumsuz bir tablo çiziyor. Fed'in faiz indirimlerini ertelemesi, Türkiye gibi yüksek dış finansman ihtiyacı olan ülkelerde sermaye çıkışlarına ve kur baskısına yol açabilir. Öte yandan, ABD ekonomisinin güçlü kalması Türkiye'nin ihracatı için kısa vadede olumlu olabilir; ancak enflasyonla mücadele eden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) için Fed kaynaklı ek faiz artırımı baskısı, politika alanını daraltıcı bir faktör olarak öne çıkıyor. Türkiye'nin ihracat pazarlarındaki talep koşulları ve finansal istikrarı açısından bu gelişme yakından izlenmelidir.
