ABD Başkanı Donald Trump, önümüzdeki hafta Kanada'da düzenlenecek G7 Zirvesi'nde, son aylarda sık sık alay ettiği, sert bir dille eleştirdiği ve hatta ticaret savaşıyla tehdit ettiği diğer G7 liderleriyle bir araya gelecek. Zirvenin ana gündem maddeleri arasında Trump'ın İran'a yönelik başlattığı ekonomik savaş, uluslararası ticaretteki gerginlikler ve iklim değişikliği konuları yer alıyor. Liderlerin bir kısmı, Trump'ın İran politikasını sorguladıkları için Beyaz Saray'ın hedefi haline gelmiş durumda. Bu durum, zirveyi diplomatik bir krize dönüştürme potansiyeli taşıyor.
Trump ve G7 Liderleri Arasındaki Gerginlikler
Geçtiğimiz aylarda Trump, özellikle Kanada Başbakanı Justin Trudeau'yu 'zayıf ve sahtekar' olarak nitelendirirken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'u 'akılsızlıkla' suçladı. Almanya Başbakanı Angela Merkel'e yönelik eleştirileri de, NATO harcamaları ve Rusya'ya yaklaşım konularında yoğunlaştı. İngiltere Başbakanı Boris Johnson ile ise Brexit sonrası ticaret anlaşması müzakerelerinde sürtüşme yaşadı. Trump'ın bu tutumu, G7'nin geleneksel müttefiklik ruhunu zedeliyor ve zirvenin ortak bir bildiri yayınlamasını neredeyse imkansız hale getiriyor.
Özellikle İran konusu, gerginliğin en kritik boyutlarından biri. Trump, 2018'de nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından İran'a yönelik yaptırımları sertleştirdi. Diğer G7 üyeleri ise bu politikayı desteklemedikleri gibi, anlaşmayı korumaya çalışıyor. Fransa, Almanya ve İngiltere, İran'la ticaret yapmalarına olanak tanıyan INSTEX mekanizmasını hayata geçirirken, Trump bu ülkeleri 'İran'a yardım etmekle' suçladı.
Zirvenin Küresel Yansımaları
G7 Zirvesi, sadece İran değil, aynı zamanda küresel ticaret, iklim değişikliği ve Çin'in yükselişi gibi konularda da Batı dünyasındaki derin görüş ayrılıklarını gözler önüne serecek. Trump'ın bu zirvede liderleri 'gafil avlamak' için sürpriz bir hamle yapması bekleniyor. Geçen yılki G7 zirvesinde Trump, ticaret savaşları nedeniyle ortak bildiriden çekilmişti. Bu yıl da benzer bir senaryo olası. Ayrıca, zirvenin hemen ardından Trump'ın Singapur'da Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile görüşmeyi planlaması, G7'nin uluslararası medyada gölgede kalmasına neden olabilir.
Öte yandan, İngiltere ve Fransa, Trump'ın İran politikasına karşı ortak bir Avrupa tutumu sergilemeye çalışıyor. Ancak Almanya'nın maliyet konusunda çekimser kalması, bu çabaları zorlaştırıyor. Zirvenin bir diğer kritik başlığı ise dijital vergi ve büyük teknoloji şirketlerinin düzenlenmesi olacak. Trump, bu alanda da Avrupalı liderlerle ters düşüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
G7 Zirvesi'ndeki bu gerginlikler, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de dolaylı sonuçlar doğurabilir. ABD ve Avrupa arasındaki İran konusundaki anlaşmazlık, Türkiye'nin enerji güvenliğini ve İran'la olan ticari ilişkilerini etkileyebilir. Ayrıca, Trump'ın G7'ye karşı takındığı tutum, NATO içindeki uyumu bozarak Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını tehlikeye atabilir. Türkiye, hem ABD hem de AB ile dengeli ilişkiler yürütmeye çalışırken, Batı dünyasındaki bu bölünmüşlük, Ankara'nın manevra alanını genişletebilir ancak aynı zamanda öngörülemezlik riskini artırabilir.
