ABD Başkanı Donald Trump, seçim öncesinde ekonomik rüzgarları lehine çevirmek için attığı adımlardan sonuç alamıyor. Benzin, dizel ve gıda fiyatlarındaki yüksek seyir, 8 Kasım ara seçimlerine giden süreçte Cumhuriyetçi adaylar için ciddi bir siyasi engel oluşturuyor. Beyaz Saray'ın Rusya ile yaptığı dizel anlaşması ise kalıcı bir rahatlama sağlamadı. Anketler, Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluğunu kaybetme riskinin yüksek olduğunu, Senato'da da kontrolün tehlikede olduğunu gösteriyor.
Ekonomik Baskılar ve Seçim Dinamikleri
ABD'de enflasyon, pandemi sonrası toparlanma ve küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalarla birlikte yükselişini sürdürüyor. Özellikle akaryakıt fiyatları, hane halkı bütçeleri üzerinde baskı oluştururken, gıda fiyatlarındaki artış da sofralara yansıyor. Ekonomistler, bu tablonun seçim gününe kadar değişmesinin zor olduğunu belirtiyor. Cumhuriyetçi stratejistler, seçmenlerin ekonomik kaygılarının sandığa yansıyacağından endişe ediyor.
Trump yönetimi, Rusya ile varılan dizel anlaşmasıyla piyasalara müdahale etmeyi amaçladı. Ancak anlaşmanın etkisi kısa süreli oldu ve fiyatlar üzerinde kalıcı bir düşüş sağlanamadı. Beyaz Saray yetkilileri, küresel arz kısıtlarını ve OPEC+ ülkelerinin üretim politikalarını gerekçe göstererek, fiyatların kontrol altına alınmasının zaman alacağını kabul ediyor. Bu durum, seçim kampanyasında ekonomiyi güçlü bir koz olarak kullanmayı planlayan Cumhuriyetçiler için handikap yaratıyor.
Ara seçimler yaklaşırken, Cumhuriyetçi adaylar seçim bölgelerinde ekonomik vaatlerini öne çıkarmaya çalışsa da, ulusal düzeydeki fiyat artışları gölgesinde kalıyor. Demokratlar ise, ekonomik yönetim konusunda Cumhuriyetçileri eleştirerek, orta sınıfın alım gücünün düştüğünü vurguluyor.
Küresel Enerji Piyasaları ve Jeopolitik
ABD'deki fiyat hareketleri, küresel enerji piyasalarındaki gelişmelerden bağımsız değil. Rusya'nın Ukrayna savaşı sonrası Batı yaptırımları, enerji arzında belirsizlik yaratmış durumda. ABD'nin Rusya ile yaptığı dizel anlaşması, Batı ittifakı içinde de tartışmalara yol açtı. Avrupa ülkeleri, Rusya'dan enerji alımını azaltmaya çalışırken, ABD'nin böyle bir anlaşma yapması, transatlantik ilişkilerde sorgulanıyor. Öte yandan, Suudi Arabistan ve BAE gibi Körfez ülkelerinin üretim kapasiteleri, petrol fiyatlarının seyrinde belirleyici olmaya devam ediyor.
Uzmanlar, küresel enerji fiyatlarının önümüzdeki aylarda da dalgalı seyredeceğini, jeopolitik risklerin fiyatları yukarı yönlü baskılayacağını öngörüyor. Bu durum, sadece ABD değil, Avrupa ve gelişmekte olan ülkeler için de enflasyonist baskı anlamına geliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki ekonomik tablo ve seçim belirsizliği, Türkiye'yi dolaylı yollardan etkiliyor. Küresel enerji fiyatlarındaki yüksek seyir, Türkiye'nin enerji ithalat faturasını artırarak cari açık ve enflasyon üzerinde baskı oluşturuyor. Ayrıca, ABD'nin Rusya ile enerji anlaşmaları, Türkiye'nin enerji tedarikinde çeşitlendirme politikalarını ve Rusya ile ilişkilerini etkileyebilir. Orta Doğu'daki istikrarsızlık ve enerji arz güvenliği, Türkiye'nin dış politika öncelikleri arasında. ABD seçim sonuçları, Türkiye-ABD ilişkilerinin geleceği açısından da önem taşıyor; özellikle savunma işbirlikleri ve ticaret anlaşmaları bağlamında.
