ABD Başkanı Donald Trump'ın ekonomi politikalarının baş mimarı olarak bilinen Ulusal Ekonomik Konsey Direktörü Larry Kudlow, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada enflasyonun kontrol altına alındığını ve fiyat artışlarının yavaşladığını öne sürdü. Ancak resmi veriler bu iddiayı çürütüyor. Nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerine göre enflasyon, son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Yıllık bazda yüzde 4,5 olarak açıklanan enflasyon, özellikle gıda ve enerji kalemlerindeki sert yükselişle dikkat çekiyor. Uzmanlar, Kudlow'un açıklamalarının seçim öncesi kamuoyunu rahatlatma amacı taşıdığını, ancak gerçeklerin farklı olduğunu vurguluyor.
Kudlow'un İyimser Tablosu ve Verilerin Gerçek Yüzü
Larry Kudlow, Fox Business Network'te katıldığı bir programda, 'enflasyonun zirve yaptığını ve artık düşüş eğilimine girdiğini' savundu. Hatta bazı ürün gruplarında fiyatların gerilediğini iddia eden Kudlow, 'Benzin fiyatları düşüyor, kullanılmış araba fiyatları geriliyor. Bu, enflasyonun kontrol altına alındığının göstergesidir' ifadelerini kullandı.
Ancak Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun (BLS) yayınladığı nisan ayı TÜFE verileri tam tersini gösteriyor. Nisan 2025'te enflasyon, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,5 artarken, bu oran Mart 2025'te yüzde 4,2 idi. Artışın başlıca nedenleri arasında gıda fiyatlarındaki yıllık yüzde 5,2'lik artış, enerji maliyetlerindeki yüzde 6,8'lik yükseliş ve barınma giderlerindeki yüzde 4,1'lik artış yer alıyor. Özellikle kira fiyatları, konut kriziyle birleşince enflasyonu yukarı çeken en önemli faktör oldu.
Ekonomistler, Kudlow'un seçtiği 'düşen kalemlerin' istatistiksel bir yanılsama olduğunu belirtiyor. Örneğin benzin fiyatları nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 0,8 gerilese de, yıllık bazda hala yüzde 7,2 daha yüksek. Kullanılmış araba fiyatları ise pandemi dönemindeki rekor seviyelerden düşüş gösterse de, 2020 öncesi seviyelerine dönmüş değil. Bank of America Merrill Lynch'in başekonomisti Michelle Meyer, 'Aylık bazda küçük düşüşler olsa da, enflasyon hala FED'in yüzde 2 hedefinin iki katından fazla. Bu durum, faiz indirimi beklentilerini erteleyecektir' dedi.
Beyaz Saray İletişim Stratejisi ve Siyasi Yansımalar
Enflasyon, 2024 başkanlık seçimlerinde en önemli gündem maddelerinden biri olmuştu. Trump yönetimi, seçim kampanyası boyunca 'ekonomiyi düzelteceğim' vaadiyle oy toplamış, ancak göreve geldikten sonra uyguladığı genişlemeci mali politikalar ve Çin'e karşı başlattığı ticaret savaşları enflasyonu tetiklemişti. Kudlow'un son açıklamaları, kamuoyuna 'ekonominin rayına oturduğu' mesajını verme çabası olarak yorumlanıyor.
Ancak veriler, Amerikan halkının cebini yakmaya devam ediyor. Gallup'un nisan ayı anketine göre, katılımcıların yüzde 68'i 'enflasyonun kendilerini çok veya oldukça fazla etkilediğini' söylüyor. Bu oran, Trump'ın göreve başladığı ocak ayındaki yüzde 72'lik seviyeye yakın. Uzmanlar, enflasyonun düşmediği takdirde Trump'ın 2026 ara seçimlerinde Kongre'deki çoğunluğu kaybedebileceği uyarısında bulunuyor.
Dahası, FED'in faiz politikası da tartışmaları alevlendiriyor. FED Başkanı Jerome Powell, geçtiğimiz hafta yaptığı konuşmada, enflasyonun kalıcı olarak düştüğüne dair 'yeterli kanıt olmadığını' ve faiz indirimi için acele etmeyeceklerini söyledi. Bu açıklama, Trump'ın 'faizleri düşürün' çağrılarına karşı bir duruş olarak algılandı. Washington merkezli Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü'nden kıdemli araştırmacı Gary Hufbauer, 'Trump, FED'e baskı yaparak seçim öncesi ekonomik bir canlılık yaratmak istiyor. Ancak bağımsız bir FED, siyasi takvime göre hareket etmez' yorumunu yaptı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki enflasyon gelişmeleri, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da küresel piyasalar üzerinden dolaylı yansımaları olabilir. ABD enflasyonunun yüksek seyretmesi, FED'in faiz indirimlerini geciktirmesine yol açarak gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışını hızlandırabilir. Bu durum, Türkiye gibi cari açık veren ülkelerde döviz kurları üzerinde baskı yaratabilir. Ayrıca, yüksek ABD faizleri, Türkiye'nin dış borçlanma maliyetlerini artırarak kamu maliyesini zorlayabilir. Öte yandan, Trump yönetiminin enflasyonla mücadelede başarısız olması, küresel ticaretteki belirsizliği artırarak Türkiye'nin ihracat pazarlarını olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle Türkiye, ABD'deki enflasyon ve faiz politikalarını yakından takip etmelidir.
