ABD'de enflasyon, son üç yılın en yüksek seviyesine ulaşarak yüzde 4,5'e çıkarken, Başkan Donald Trump'ın yüksek enflasyonu teşvik eden politikalar izlediği iddiaları gündeme oturdu. Uzmanlar, artan fiyatların konut piyasasını olumsuz etkileyebileceğini ve özellikle ev almayı planlayanlar ile mevcut ev sahiplerinin sıkıntı yaşayabileceğini belirtiyor. Newsweek'e konuşan ekonomistler, Trump yönetiminin vergi indirimleri ve tarife politikalarının enflasyonu körüklediğini, bunun da mortgage faizlerini yükselterek konuta erişimi zorlaştırdığını ifade ediyor.
Artan enflasyon ve konut piyasasına etkileri
ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Mart ayında yıllık bazda yüzde 4,5 artış gösterdi. Bu oran, Ocak 2020'den bu yana görülen en yüksek seviye olarak kaydedildi. Artışta enerji, gıda ve barınma maliyetlerindeki yükseliş etkili oldu. Özellikle kira ve ev fiyatlarındaki artış, konut piyasasında alarm zillerini çaldırdı.
Trump yönetimi, ekonomiyi canlandırmak amacıyla büyük vergi indirimleri ve ithalata yönelik gümrük tarifeleri uyguluyor. Ancak ekonomistler, bu politikaların tedarik zincirinde aksamalara yol açtığı ve maliyetleri artırdığı uyarısında bulunuyor. Newsweek'e konuşan Harvard Üniversitesi'nden ekonomi profesörü Lawrence Summers, "Trump'ın tarifeleri ve vergi indirimleri, enflasyonu kalıcı olarak yukarı çekiyor. Bu da Fed'i faiz artırmaya zorlayarak konut kredisi maliyetlerini artırıyor" dedi.
Mortgage faizleri, enflasyon verilerinin ardından yüzde 6,8'e yükseldi. Bu oran, 2025 yılı başında yüzde 6,2 seviyesindeydi. Uzmanlar, faizlerdeki her 0,5 puanlık artışın, ortalama bir ev alıcısının aylık ödemesini 150-200 dolar civarında artırdığını belirtiyor. Bu durum, özellikle ilk kez ev alacak düşük ve orta gelirli aileleri olumsuz etkiliyor.
Küresel boyut ve diğer ülkelere yansımaları
ABD'deki enflasyon artışı, küresel piyasalarda da dalgalanmalara neden oldu. Gelişmekte olan ülkelerin para birimleri dolar karşısında değer kaybederken, merkez bankaları faiz artırımına gitmek zorunda kalabilir. Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası (BoE), ABD enflasyonunun kendi para politikalarını da etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Konut piyasasındaki daralma, inşaat sektörüne de yansıyor. Yeni konut başlangıçları Şubat ayında bir önceki aya göre yüzde 8,2 geriledi. Yüksek inşaat maliyetleri ve artan faizler, inşaat firmalarının yeni projelere başlamasını engelliyor. Bu durum, uzun vadede konut arzını daha da daraltarak fiyatları yukarı çekebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki enflasyon artışı ve konut piyasasındaki daralma, Türkiye'yi dolaylı yollardan etkileyecektir. ABD faizlerinin yükselmesi, gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışına neden olarak Türk lirası üzerinde baskı yaratabilir. Ayrıca küresel emtia fiyatlarındaki artış, Türkiye'nin ithalat maliyetlerini yükselterek iç enflasyonu körükleyebilir. Türkiye'nin konut piyasasında da benzer bir faiz artışı süreci yaşanmasa da, küresel gelişmelerin yurt içi faiz politikaları üzerindeki etkisi izlenmelidir. Bu durum, özellikle konut kredisi kullanmayı planlayanlar için risk oluşturabilir.
