Çocuk yaşta ABD’ye getirilen göçmenlere geçici koruma sağlayan DACA (Deferred Action for Childhood Arrivals) programından yararlanan binlerce kişi, Trump yönetiminin yenileme başvurularında kasıtlı gecikmeler yarattığı iddiasıyla federal hükümete dava açtı. Perşembe günü Kaliforniya’nın San Francisco kentinde sunulan toplu dava dilekçesinde, başvuru sahiplerinin çalışma izinlerinin yenilenmesinde aylar süren gecikmeler yaşadığı ve bunun maddi kayıplara yol açtığı belirtildi.
Dava ve gecikmelerin arka planı
Dava, ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri’ne (USCIS) karşı açıldı. Davacılar, başvurularının işlenmesinde makul olmayan sürelerin aşıldığını ve Trump yönetiminin DACA programını sona erdirme çabalarının bir parçası olarak yenilemeleri kasten yavaşlattığını öne sürüyor. DACA, Başkan Barack Obama tarafından 2012 yılında yürürlüğe konulmuş ve yaklaşık 700 bin kişiye geçici çalışma izni ile sınır dışı edilmekten korunma hakkı sağlamıştı. Trump, göreve geldikten sonra programı sona erdirmek için adımlar atmış, ancak Yüksek Mahkeme 2020’de bu kararı engellemişti. Şu anda yeni başvurular alınmasa da mevcut statü sahiplerinin yenilemeleri sürüyor. Davacılar, işlem sürelerinin birkaç aydan 12-18 aya çıktığını, bunun da iş kaybına, sağlık sigortasının kesilmesine ve psikolojik sıkıntıya yol açtığını ifade ediyor.
ABD İç Siyasetinde DACA’nın Önemi
DACA programı, ABD’de göçmenlik tartışmalarının merkezinde yer alıyor. Demokratlar programı savunurken, Cumhuriyetçiler yasa dışı göçü teşvik ettiğini öne sürüyor. Trump döneminde DACA’nın kaldırılması girişimleri mahkeme engeline takılmıştı. Şu anki Başkan Joe Biden ise programı genişletmek ve yasal zemine oturtmak için Kongre’ye çağrı yapıyor, ancak yasama süreci tıkanmış durumda. Dava, DACA sahiplerinin yaşadığı somut mağduriyetleri gözler önüne seriyor ve programın akıbetine ilişkin belirsizliği bir kez daha gündeme taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
DACA programı doğrudan Türkiye’yi ilgilendirmese de, ABD’nin göç politikalarındaki değişimler küresel etkiler yaratabiliyor. Türkiye, son yıllarda Suriye başta olmak üzere yoğun göç dalgalarına maruz kalmış bir ülke olarak, ABD’nin DACA gibi programlarının akıbetini yakından izlemelidir. Özellikle ABD’de yaşayan Türk kökenli göçmenlerin de benzer belirsizliklerden etkilenme potansiyeli bulunuyor. Ayrıca, ABD’nin göçmenlere yönelik politikalarındaki sertleşme veya yumuşama, uluslararası insan hakları normlarını ve diğer ülkelerin göç uygulamalarını etkileyebilir. Türk dış politikası açısından, ABD’nin iç siyasetindeki bu tür gelişmeler, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerde doğrudan bir gündem maddesi olmasa da, ABD’nin küresel liderlik rolü ve insan hakları söylemi bağlamında dikkate alınmalıdır.
