Kolombiya'da dün yapılan ve ülkenin siyasi geleceğini şekillendirmesi beklenen kongre ara seçimlerinin ilk sonuçları, eski ABD Başkanı Donald Trump tarafından desteklenen bağımsız aday Abelardo de la Espriella'nın rakibi sol ittifakın adayı Iván Cepeda karşısında az farklı bir üstünlük elde ettiğini gösteriyor. Henüz resmi olmayan ve bağlayıcılığı bulunmayan ön sayıma göre De la Espriella oyların yaklaşık yüzde 50,2'sini alırken, Cepeda yüzde 49,8'de kaldı. Seçim otoritesi nihai sonuçların birkaç gün içinde açıklanacağını duyurdu. Gelişme, Latin Amerika’da sağ popülizm ve Trump yanlısı hareketlerin etkisini artırdığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Seçimin arka planı ve adaylar
Abelardo de la Espriella, Kolombiya'nın Karayip kıyısındaki Atlántico departmanında yarışan, iş dünyası kökenli bir siyasetçi. Seçim kampanyasını “merkez sağ, bağımsız ve anti-kuruluş” söylemi üzerine kuran De la Espriella, özellikle güvenlik ve ekonomi politikalarında Trump benzeri bir çizgi izledi. Rakibi Iván Cepeda ise Kolombiya'nın tanınmış insan hakları aktivisti ailesinden gelen ve sol koalisyonun adayı olarak yoksul kesimlerin oylarını hedefleyen bir senatör. Cepeda, seçim gecesi yaptığı açıklamada, “Henüz zafer veya yenilgi ilan etmiyoruz. Ön sayım resmi değil ve bağlayıcı değil” dedi. Seçim süreci boyunca her iki aday da ülkenin en acil sorunları olan yolsuzlukla mücadele, kırsal kalkınma ve eski FARC gerillalarıyla barış sürecinin uygulanması konularında vaatlerde bulundu.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu seçim, sadece Kolombiya siyaseti için değil, tüm Latin Amerika’daki siyasi dengeler açısından da önem taşıyor. De la Espriella’nın olası zaferi, bölgede Şili, Arjantin ve Brezilya’daki sol dalganın ardından sağ popülizmin yeniden canlanması olarak yorumlanabilir. Trump’ın açık desteği de seçimin uluslararası boyutunu güçlendiriyor. Analistler, seçim sonucunun Kolombiya’nın ABD ile ilişkilerinde, özellikle uyuşturucuyla mücadele ve ticaret anlaşmaları konularında değişikliklere yol açabileceğini belirtiyor. Ayrıca, ülkenin komşusu Venezuela ile ilişkileri de seçim sonucundan etkilenecek başlıklar arasında. De la Espriella’nın Venezuela’ya yönelik daha sert bir tutum sergilemesi beklenirken, Cepeda’nın bölgesel diyaloğa daha açık olduğu biliniyor. Seçimin ikinci turunun olup olmayacağı önümüzdeki günlerde netleşecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kolombiya, Türkiye’nin Latin Amerika’daki önemli ticaret ve siyasi ortaklarından biridir. 2022’de iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2 milyar dolara yaklaşmıştı. Seçim sonucu, özellikle savunma sanayii, tekstil ve tarım alanlarındaki ikili ilişkilerin seyrini etkileyebilir. Trump destekli bir adayın kazanması, ABD’nin bölgeye yönelik politikalarıyla uyumlu bir Kolombiya yönetimi anlamına geleceğinden, Türkiye’nin Washington’la ilişkilerinde dolaylı etkiler yaratabilir. Diğer yandan, sol eğilimli bir yönetim, Türkiye’nin Brezilya ve Arjantin’le geliştirdiği işbirliği modeline benzer bir ortaklık sunabilir. Şimdilik belirsizlik devam etse de, seçimin Türkiye’nin Latin Amerika stratejisi açısından yakından takip edilmesi gereken bir gelişme olduğu açıktır.
