ABD’de bir somon çiftliğine ait yeni gizli kamera görüntüleri, balıklara sistematik kötü muamele yapıldığını ortaya koydu. Cooke Akua Kültürü’ne ait bir kuluçkahanede kaydedilen görüntüler, balıkların uygun olmayan koşullarda tutulduğunu, yaralı ve ölü balıkların çıkarılmadığını gösteriyor. Bu durum, Trump yönetiminin balık üretimini endüstriyel ölçekte artırma planlarıyla aynı döneme denk geliyor. Beyaz Saray, tavukçuluktaki yoğun üretim modelini balıkçılığa uyarlamayı hedefliyor.
Kamuflaj kamerasıyla kaydedilen istismar görüntüleri
Hayvan hakları örgütü Compassion in World Farming (CIWF) tarafından yayınlanan görüntülerde, Cooke’un Kanada’daki bir kuluçkahanesinde balıkların aşırı kalabalık tanklarda tutulduğu ve yüzgeçlerinin eridiği görülüyor. Yetkililer, balıkların yemlenmediği ve hastalıklı bireylerin ayrıştırılmadığını belirtiyor. CIWF ABD direktörü Caroline Wimberly, "Bu görüntüler, balık çiftliklerinde hayvan refahının ne kadar ihmal edildiğini gösteriyor. Tavukçulukta yıllardır eleştirilen uygulamalar şimdi balıklara da dayatılıyor" dedi. Cooke şirketi ise iddiaları reddederek görüntülerin "yanıltıcı" olduğunu savundu.
Trump yönetimi, geçtiğimiz ay yayınladığı bir idari kararname ile ABD’de su ürünleri yetiştiriciliğini 2025 yılına kadar yüzde 50 artırmayı hedeflediğini açıklamıştı. Plan kapsamında açık deniz balık çiftlikleri için federal suların kiralanması ve çevresel düzenlemelerin hafifletilmesi öngörülüyor. Ancak çevre grupları, bu tür endüstriyel tesislerin deniz ekosistemine ve balık sağlığına zarar vereceğini belirtiyor.
Küresel balıkçılıkta “tavuklaştırma” tartışması
Dünya genelinde su ürünleri yetiştiriciliği, 2022’de 87 milyon tona ulaşarak balıkçılık sektörünün en hızlı büyüyen segmenti haline geldi. Ancak bu büyüme, yoğun üretim metodları nedeniyle hayvan refahı ve çevre üzerinde ciddi endişeler yaratıyor. Norveç ve Şili gibi büyük somon üreticileri, deniz biti salgınları ve antibiyotik kullanımıyla mücadele ediyor. Uzmanlar, balıkların omurgalı canlılar olduğunu ve acı hissettiğini, ancak mevcut düzenlemelerin çoğu ülkede bu gerçeği yansıtmadığını vurguluyor.
ABD, dünyanın en büyük somon ithalatçısı konumunda. Trump yönetiminin yerli üretimi artırma çabası, ticaret açığını kapatma ve gıda güvenliğini sağlama amacı taşıyor. Ancak CIWF ve diğer sivil toplum kuruluşları, endüstriyel balık çiftliklerinin yaygınlaşmasının deniz kirliliği, genetik kirlilik ve yerel türlerin tehdit altına girmesi gibi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz ve Ege’de levrek ve çipura üretiminde önde gelen ülkelerden biridir. Trump yönetiminin endüstriyel balıkçılığa yönelmesi, küresel rekabeti artırabilir ve Türk ihracatçıları için pazar koşullarını zorlaştırabilir. Ayrıca, ABD’de benimsenen yoğun üretim modelinin çevresel etkileri, Akdeniz havzası gibi kapalı ekosistemler için risk oluşturmaktadır. Türkiye’de de balık çiftliklerinde hayvan refahı ve çevre standartlarının iyileştirilmesi, uluslararası pazarda rekabet avantajı sağlayabilir. Bununla birlikte, ABD’nin Çin ile artan ticaret savaşları ve gıda güvenliği odaklı politikaları, Türkiye’nin su ürünleri ihracat stratejisini yeniden gözden geçirmesini gerektirebilir.
