ABD Başkanı Donald Trump'ın Brezilya sığır etine yönelik uygulanan aranceles (tarife) oranlarını düşürme kararı, Brezilya'nın ABD'ye yaptığı sığır eti ihracatında belirgin bir artışa yol açtı. Karar, 2025 yılının başlarında yürürlüğe girmesinin ardından Brezilyalı üreticiler ve ihracatçılar için yeni pazarlar açarken, ABD'li tüketiciler için de fiyat avantajı sağladı. Uzmanlar, bu hamlenin küresel et ticaretinde dengeleri değiştirebileceğini belirtiyor.
Kararın Arka Planı ve Ekonomik Yansımaları
Trump yönetimi, göreve geldiği günden bu yana ticaret politikalarında sert bir tutum izleyerek Çin başta olmak üzere birçok ülkeye yüksek tarifeler uygulamıştı. Ancak Brezilya sığır eti konusunda farklı bir yol izlendi. 2024 yılı sonunda iki ülke arasında yapılan müzakereler sonucunda, Brezilya'dan ithal edilen sığır etine uygulanan %26,4'lük tarife oranı kademeli olarak düşürüldü ve 2025 itibarıyla %10 seviyesine çekildi. Bu indirim, Brezilya'nın ABD pazarındaki rekabet gücünü önemli ölçüde artırdı.
Brezilya Tarım Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, 2025'in ilk çeyreğinde ABD'ye yapılan sığır eti ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %38 artışla 120 bin tona ulaştı. İhracat geliri ise 650 milyon dolara yükseldi. Brezilya Et İhracatçıları Birliği (ABIEC) Başkanı Antônio Camardelli, "Bu tarife indirimi, ABD pazarında rekabet şansımızı artırdı. Önümüzdeki dönemde ihracatın daha da artmasını bekliyoruz" dedi.
ABD'li sığır yetiştiricileri ise karardan endişeli. Amerikan Sığır Yetiştiricileri Birliği (NCBA), ithalatın artmasının yerli üreticiler üzerinde baskı oluşturabileceğini savunuyor. NCBA sözcüsü, "Brezilya eti, düşük maliyetli üretim avantajıyla ABD pazarına giriyor. Bu durum, yerli üreticilerin fiyatlarını düşürmesine neden olabilir" açıklamasında bulundu. Ancak Trump yönetimi, anlaşmanın karşılıklı ticaret dengesini iyileştireceğini ve ABD'nin Brezilya'ya yaptığı tarım makineleri ihracatını artıracağını öne sürüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Brezilya, dünyanın en büyük sığır eti ihracatçısı konumunda. Ülke, 2024 yılında toplam 2,5 milyon ton sığır eti ihraç ederek 12 milyar dolar gelir elde etti. ABD ise dünyanın en büyük sığır eti ithalatçılarından biri. Bu tarife indirimi, Brezilya'nın ABD pazarındaki payını artırırken, diğer ihracatçı ülkeler olan Avustralya, Yeni Zelanda ve Kanada'yı da olumsuz etkileyebilir. Avustralya, 2024'te ABD'ye 400 bin ton sığır eti ihraç etmişti; uzmanlar, Brezilya'nın artan rekabeti karşısında Avustralya'nın pazar payını korumak için yeni stratejiler geliştirmesi gerektiğini belirtiyor.
Küresel et fiyatları açısından da önemli bir gelişme. Brezilya etinin ABD pazarına daha fazla girmesi, ABD'de sığır eti fiyatlarının düşmesine katkı sağlayabilir. ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre, 2025'in ilk yarısında sığır eti fiyatları %3 oranında geriledi. Ancak bu düşüşün kalıcı olup olmayacağı, diğer faktörlere bağlı. Öte yandan, Çin'in de Brezilya etine olan talebi artırması bekleniyor; Çin, 2024'te Brezilya'dan 1,2 milyon ton sığır eti ithal etmişti. Bu durum, Brezilya'nın ihracatını çeşitlendirmesine olanak tanırken, küresel et ticaretinde yeni bir denge oluşturabilir.
Trump'ın kararı, sadece ekonomik değil siyasi sonuçlar da doğurabilir. Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, kararı olumlu karşıladığını belirterek, "Bu, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin güçlenmesi için bir fırsat" dedi. Ancak ABD'de bazı kongre üyeleri, tarife indiriminin yerli üreticilere zarar verdiğini savunarak kararı eleştiriyor. Önümüzdeki aylarda ABD Kongresi'nde bu konuda yeni düzenlemeler gündeme gelebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, sığır eti ithalatında zaman zaman Brezilya'yı tercih eden ülkeler arasında. Ancak ABD pazarına yönelen Brezilya eti, Türkiye'nin ithalat fiyatlarını ve arz güvenliğini dolaylı olarak etkileyebilir. Brezilya'nın ABD'ye daha fazla ihracat yapması, küresel et fiyatlarında düşüşe neden olursa, Türkiye'nin ithalat maliyeti azalabilir. Öte yandan, ABD'nin tarife indirimi, Türk et ihracatçıları için ABD pazarında rekabeti artırabilir; Türkiye'nin ABD'ye sığır eti ihracatı sınırlı olsa da, bu gelişme Türkiye'nin tarım ürünleri ihracat stratejilerini gözden geçirmesini gerektirebilir. Ayrıca, Türkiye'nin kendi et üretimini artırma çabaları açısından, küresel piyasalardaki bu tür dalgalanmalar, ithalata bağımlılığı azaltma politikalarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
