Fransız enerji devi TotalEnergies SE, bu yılın ikinci çeyreğinde elde ettiği kârın bir önceki yılın aynı dönemine göre %68 oranında artarak 5,5 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Şirketin finansal performansındaki bu sıçrama, İran'da devam eden savaşın küresel enerji piyasalarında yarattığı arz endişeleriyle ham petrol ve rafine ürün fiyatlarının hızla yükselmesinden kaynaklandı. TotalEnergies'in sondaj, üretim ve rafineri segmentlerinden gelen kazançlar savaşın getirdiği fiyat artışından olumlu etkilenirken, doğal gaz ticaretindeki kâr marjları ise küresel arz bolluğu ve fiyat dalgalanmaları nedeniyle geriledi.
Savaşın enerji piyasalarına etkisi
TotalEnergies CEO'su Patrick Pouyanné yaptığı yazılı açıklamada, "İran çatışması petrol ve ürün piyasalarında belirsizliği artırdı. Biz de bu ortamda varlıklarımızı etkin şekilde yöneterek hissedarlarımıza değer yarattık" ifadelerini kullandı. Şirketin petrol ve rafine ürün segmentlerindeki faaliyet kârı, yılın ikinci çeyreğinde 4,2 milyar dolar olarak kaydedildi. Bu rakam, 2022'nin aynı döneminde 2,5 milyar dolar seviyesindeydi. Rafineri marjlarındaki iyileşme ve yüksek Brent petrol fiyatları (ortalama 105 dolar/varil) bu artışta belirleyici oldu.
Öte yandan, doğal gaz ve elektrik ticareti segmenti, Avrupa'da depolama doluluk oranlarının yüksek seyretmesi ve LNG arzının talebi karşılaması nedeniyle kârda düşüş yaşadı. Söz konusu bölümün faaliyet kârı %22 azalarak 1,8 milyar dolara geriledi. TotalEnergies, bu düşüşü "piyasa koşullarının normalize olması" olarak yorumlarken, şirketin entegre iş modeli sayesinde toplam kârın çift haneli büyümeyi sürdürdüğü vurgulandı.
Küresel enerji dengeleri ve Türkiye bağlantıları
İran savaşı, 2023 başından bu yana Orta Doğu'da jeopolitik riskleri tırmandırmış durumda. Çatışmaların Basra Körfezi'ndeki petrol yollarını tehdit etmesi, küresel petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalmasına neden oluyor. TotalEnergies gibi enerji şirketleri, savaş ortamından kâr elde ederken, gelişmekte olan ülkeler ve enerji ithalatçısı Türkiye gibi ülkeler artan maliyetlerle boğuşuyor. Türkiye, ham petrol ve doğal gaz ihtiyacının büyük bölümünü ithal ettiği için, bu fiyat artışları cari açık ve enflasyon üzerinde baskı oluşturuyor.
TotalEnergies, daha önce Türkiye'deki doğal gaz arama faaliyetlerini durdurmuş, ancak akaryakıt dağıtım ve ticaret alanında varlığını sürdürmüştü. Şirketin küresel kâr artışı, Türkiye'deki enerji piyasasının ne denli kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Uzmanlar, Türkiye'nin enerji tedarikini çeşitlendirmesi ve yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırması gerektiğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
TotalEnergies'in kâr patlaması, Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerin karşı karşıya olduğu yapısal riskleri daha belirgin hale getiriyor. Artan petrol fiyatları, Türkiye'nin enerji faturasını yukarı çekerken, cari işlemler açığı üzerinde baskı oluşturuyor. Ayrıca, İran savaşının bölgesel istikrarsızlığı artırması, Türkiye'nin enerji koridorları ve ticaret yolları açısından belirsizlik yaratıyor. Ankara'nın, hem ithalat maliyetlerini düşürmek hem de arz güvenliğini sağlamak için yerli enerji kaynaklarına, nükleer ve yenilenebilir yatırımlara hız vermesi bekleniyor. Kısa vadede ise akaryakıt ve doğal gaz fiyatlarındaki artış, enflasyon ve bütçe dengesi üzerinde olumsuz yansımalara yol açabilir.
