New York'taki Birleşmiş Milletler genel merkezi önünde yaşanan trajik olayda, Tibetli bir aktivist kendini ateşe vererek hayatını kaybetti. Sürgündeki Tibet grupları tarafından yapılan açıklamada, olayın failinin 38 yaşındaki Logba Rangzen olduğu belirtildi. Görgü tanıkları, saat 15.30 sıralarında BM binasının ana girişinde bir kişinin üzerindeki giysileri ateşe verdiğini ve ardından alevler içinde kaldığını aktardı. Olay yerine kısa sürede intikal eden sağlık ekipleri, ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan Rangzen'i kurtaramadı. Tibetli gruplar, Rangzen'in bu eylemi Tibet'in bağımsızlığına dikkat çekmek amacıyla gerçekleştirdiğini ifade ediyor.
Gelişmenin Arka Planı
Logba Rangzen, son yıllarda New York'ta yaşayan ve Tibet davasına aktif olarak destek veren bir aktivist olarak tanınıyordu. Tibet hükümeti sürgünde olarak bilinen yapılanma, Rangzen'in daha önce de benzer protesto eylemlerine katıldığını ancak bu kadar radikal bir eylemde bulunmadığını belirtti. Çin yönetimi ise Tibet özerk bölgesinde istikrarın sağlandığını ve sürgündeki grupların marjinal olduğunu savunuyor. Tibetli aktivistler, Çin yönetiminin Tibet'te baskıcı politikalar uyguladığını ve kültürel asimilasyonu teşvik ettiğini iddia ediyor. New York polisi, olayla ilgili geniş çaplı bir soruşturma başlatırken BM Sözcüsü, bu tür trajedilerin önlenmesi için güvenlik önlemlerinin gözden geçirileceğini duyurdu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Olay, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Avrupa Birliği ve ABD Dışişleri Bakanlığı, Tibet'te insan haklarına saygı gösterilmesi çağrısında bulundu. Öte yandan Çin Dışişleri Sözcülüğü, bu eylemi kınayarak Tibet'in Çin'in ayrılmaz bir parçası olduğunu ve her türlü ayrılıkçı hareketin başarısız olacağını vurguladı. Hindistan, Nepal gibi komşu ülkelerde de Tibetli mülteciler yaşadığı için olay yakından takip ediliyor. Tibetli gruplar, uluslararası toplumu Çin'e baskı yapmaya çağırırken, Pekin yönetimi iç işlerine karışılmasına izin vermeyeceğini belirtiyor. Uzmanlar, bu tür eylemlerin Tibet sorununa dikkat çekse de somut bir siyasi sonuç doğurmasının zor olduğunu ifade ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Orta Asya ve Doğu Türkistan'da yaşayan soydaşları nedeniyle bölgedeki etnik ve dini hassasiyetleri yakından takip etmektedir. Her ne kadar bu olay doğrudan Tibet'i ilgilendirse de, Türkiye'nin Doğu Türkistan konusundaki duruşu ve Çin ile olan ticari ilişkileri dengede tutma çabası göz önünde bulundurulduğunda, benzer olayların Türk dış politikasında dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor. Türkiye, insan hakları hassasiyeti ve ticari çıkarları arasında bir denge kurarak, bölgesel istikrarın korunmasından yana bir tavır sergileyebilir.
