Dünyanın en saygın ekonomi ve siyaset dergilerinden The Economist, kendi tahminlerinin doğruluğunu yapay zeka kullanarak test etti ve ilginç sonuçlara ulaştı. Dergi, 2017-2022 yılları arasında yayımladığı "The World Ahead" serisindeki öngörüleri analiz etti. Yapay zeka, derginin büyük ekonomik ve siyasi olaylarla ilgili tahminlerini gerçekleşen verilerle karşılaştırarak bir doğruluk skoru çıkardı. Sonuçlar, The Economist'in özellikle kısa vadeli tahminlerde başarılı olduğunu ancak uzun vadeli küresel krizler konusunda sık sık yanıldığını gösterdi. Örneğin, dergi 2020'de küresel bir pandemi öngörmemişti. Bu çalışma, medya ve uzman görüşlerinin güvenilirliği konusunda önemli soruları gündeme getiriyor.
Gelişmenin arka planı
The Economist'in tahminleri, derginin prestijli editör ekibi ve konuk yazarlar tarafından hazırlanıyor. Genellikle ekonomik büyüme oranları, faiz politikaları, seçim sonuçları ve jeopolitik gelişmeler üzerine odaklanıyorlar. Yapay zeka testi, derginin 2017'den bu yana yayımladığı yaklaşık 500 tahmini inceledi. Makine öğrenimi algoritmaları, her tahmini gerçekleşen olaylarla eşleştirerek doğruluk yüzdesini hesapladı. Sonuçlara göre, The Economist'in kısa vadeli (1 yıl içindeki) tahminleri %68 doğruluk oranına sahipken, 3-5 yıllık uzun vadeli tahminlerde bu oran %42'ye düşüyor. En büyük başarısızlık ise 2020'deki COVID-19 pandemisinin öngörülememesi oldu. Dergi, 2019'daki "The World Ahead 2020" sayısında "küresel bir salgın beklenmiyor" ifadesine yer vermişti.
Test ayrıca derginin siyasi tahminlerinin ekonomik tahminlerden daha az isabetli olduğunu ortaya koydu. Örneğin, 2016 Brexit referandumu ve 2020 ABD başkanlık seçimleriyle ilgili öngörüleri gerçekleşmedi. Buna karşılık, faiz oranları ve enflasyon gibi ekonomik göstergelerdeki tahminleri daha başarılıydı. Yapay zeka, verileri analiz ederken derginin yerleşik kalıplara fazla güvendiğini ve "efsanevi başarısızlıklar" olarak adlandırılan büyük sürprizleri göz ardı ettiğini belirledi. Bu, profesyonel tahmincilerin bile kara kuğu olaylarını öngörmede zorlandığını doğruluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
The Economist'in tahmin başarısızlığı, küresel medyanın ve uzman kuruluşların öngörü gücüne olan güveni sorgulattı. Dergi, gelişmekte olan piyasalar, enerji krizleri ve ticaret savaşları gibi konularda genelde iyimser bir tablo çizerken, yapay zeka testi bu iyimserliğin çoğu zaman gerçekçi olmadığını gösterdi. Örneğin, 2021'de "enflasyon geçici olacak" tahmini büyük ölçüde yanlış çıktı. Bu durum, özellikle gelişmekte olan ülkelerin ekonomi politikalarını şekillendiren dış kaynaklı tahminlere ihtiyatla yaklaşması gerektiğini ortaya koyuyor. Ayrıca, yapay zeka gibi teknolojilerin medya doğruluğunu izlemede giderek daha fazla kullanılacağına işaret ediyor. The Economist'in bu testi yayımlaması, kendi şeffaflığını artırma çabası olarak da değerlendirilebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ekonomik tahminler konusunda sıkça uluslararası yayınların öngörülerine maruz kalıyor. The Economist'in yapay zeka testi, özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin dış kaynaklı tahminlere dayalı politika yapmaması gerektiğini vurguluyor. Derginin Türkiye ekonomisiyle ilgili önceki tahminleri (örneğin 2018'deki kur krizi) kısmen doğru çıkmış olsa da, genel olarak gelişmekte olan piyasalara yönelik karamsar senaryolarının abartılı olduğu görülüyor. Bu bulgular, Türk karar alıcıların kendi veri kaynaklarını güçlendirmesi ve yerel dinamikleri dikkate alan modeller geliştirmesi gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, medya okuryazarlığı açısından uluslararası yayınların tahminlerine sorgulayıcı yaklaşmanın önemini hatırlatıyor.
