İran ile Körfez ülkeleri arasında yaşanan gerilimin silahlı çatışmaya dönüştüğü son haftalarda, Katar'ın başkenti Doha'da hayat adeta durma noktasına gelmişken, bir grup insan var ki fedakârlıklarıyla kentin yaşamını sürdürmesini sağladı: Teslimat şoförleri. Füzelerin Körfez semalarını tehdit etmesi ve halkın büyük ölçüde evlerine kapanması üzerine, bu sürücüler gıda, ilaç ve temel ihtiyaç malzemelerini Doha sokaklarında dağıtarak adeta bir kurtarma ağı oluşturdu. Yerel halk ve sosyal medya kullanıcıları bu kişilere 'kahramanlar' yakıştırması yaparken, savaşın gölgesinde sivil toplum dayanışmasının önemli bir örneği sergilendi.
Füze Tehdidi Altında Can Simidi: Teslimat Şoförleri
İran'ın, ABD'nin bölgedeki askeri varlığına misilleme olarak başlattığı füze saldırıları sonucu birçok Körfez ülkesi alarm durumuna geçti. Katar, Suudi Arabistan sınırındaki stratejik konumu nedeniyle bu tehditlere en açık ülkelerden biri haline gelirken, ülke yönetimi Hava Savunma Kuvvetleri'ni en üst düzeyde hazır tuttu. Ancak halk için en büyük endişe, market ve eczanelere erişim gibi günlük ihtiyaçların karşılanmasıydı. İşte bu noktada, çoğunluğu Güney Asya ve Afrika kökenli göçmen işçilerden oluşan teslimat şoförleri devreye girdi.
Bir motosiklet kuryesi olan Muhammed Emin, Reuters'a yaptığı açıklamada, "Havada füze sesleri varken bile siparişleri teslim etmeye devam ettik. Ailem endişeliydi ama işimizin başında olmalıydık. İnsanlar bize o kadar minnettardı ki bazen bahşiş vermek için yalvarıyorlardı" dedi. Özellikle diyabet ve tansiyon ilaçları gibi hayati önem taşıyan ürünlerin teslimatı önceliklendirildi. Katar Sağlık Bakanlığı da bu süreçte teslimat şirketleriyle işbirliği yaparak kritik ilaçların ücretsiz dağıtımını organize etti.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Körfez'de Sivil Dayanışmanın Sınavı
İran ile Körfez ülkeleri arasındaki gerilim, bölgesel güç dengelerini sarsmanın yanı sıra sivil toplumun kriz anlarında ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Katar, doğal gaz zengini bir ülke olarak devasa bir altyapıya sahip olmasına rağmen, gıda ve tıbbi malzeme açısından büyük ölçüde ithalata bağımlı. Savaş döneminde limanların kapanması ve hava sahasının kısıtlanması, bu bağımlılığın ne kadar büyük bir risk taşıdığını ortaya koydu. Birçok ülkenin büyükelçiliği, vatandaşlarını tahliye ederken, teslimat şoförleri gibi kilit işçilerin korunması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi gündeme geldi. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) de benzer kriz durumlarında göçmen işçilerin sosyal güvencelerinin artırılması çağrısında bulundu.
Katar hükümeti, teslimat işçilerine yönelik bir takdir kampanyası başlatarak onlara bir aylık maaş ikramiyesi ve sağlık sigortası desteği sağladığını duyurdu. Ayrıca, psikolojik destek hatları kurularak savaşın travmasını hafifletmek için çalışmalar başlatıldı. Bu adımlar, diğer Körfez ülkeleri için de bir model oluşturabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran'ı çevreleyen bu yeni gerginlik, Türkiye'nin Körfez politikasında daha temkinli bir denge arayışına girmesine neden olabilir. Türkiye hem Katar'la savunma anlaşmaları bulunan bir müttefik hem de İran'la sınır komşusu olarak, bu tür krizlerden doğrudan etkilenmektedir. Türk şirketlerinin Körfez'deki lojistik ve inşaat projelerinde çalışan on binlerce Türk vatandaşı da benzer risklerle karşı karşıyadır. Bu haber, savaş durumunda temel hizmetlerin aksamaması için lojistik altyapının ve kritik iş gücünün nasıl korunması gerektiğini hatırlatmaktadır. Ayrıca, Türkiye'nin Katar'daki askeri varlığı (Türk Kara Kuvvetleri'ne ait bir birlik Katar'da üslenmiştir) bu tür kriz anlarında Katar'ın güvenlik politikasında daha aktif bir rol üstlenmesini gerektirebilir. Ekonomik boyutta ise, Körfez'deki istikrarsızlığın enerji fiyatlarını ve Türkiye'nin dış ticaret dengelerini etkileyebileceği göz ardı edilmemelidir.
