Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan'dan üst düzey yetkililerin Pazartesi günü İran'da bir araya gelmesi bekleniyor. Bu ziyaret, Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarını artırdığı bir dönemde bölgesel gerilimi azaltma çabası olarak öne çıkıyor. Reuters'ın Doha, Karaçi ve Kahire kaynaklı haberine göre, Heyetler arası görüşmelerde körfez krizi, Yemen savaşı ve İran'ın bölgedeki etkisi ele alınacak.
Gelişmenin Arka Planı
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun 2015'ten bu yana Yemen'deki Husilere karşı yürüttüğü operasyonlar, bölgede insani krizi derinleştirirken Husilerin Suudi topraklarına yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları son aylarda yoğunlaştı. İran'ın Husilere verdiği destek, Suudi Arabistan ile Tahran arasındaki ilişkilerin gerilmesinde başlıca faktörlerden biri. Çin'in arabuluculuğunda Mart 2023'te varılan anlaşma ile diplomatik ilişkilerin yeniden tesis edilmesinin ardından iki ülke arasında güven artırıcı adımlar atılmıştı. Ancak Husilerin son saldırıları, bu süreci tehlikeye atıyor.
Türkiye, son yıllarda Suudi Arabistan ve İran ile ilişkilerini dengeleyerek bölgesel bir arabulucu rolü üstlenmeye çalışıyor. Pakistan ise Suudi Arabistan ile yakın savunma bağlarına sahip. Üç ülkenin İran'da bir araya gelmesi, bölgesel güvenlik mimarisinde yeni bir diplomatik kanalın açıldığına işaret ediyor. Görüşmelerde ateşkes ihtimali ve insani yardımların ulaştırılması gibi konuların ele alınması bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İran'ın ev sahipliğinde gerçekleşen bu toplantı, Tahran'ın bölgesel izolasyondan çıkma ve etki alanını genişletme çabasının bir parçası olarak yorumlanıyor. Suudi Arabistan'ın ise Husilerin saldırılarını durdurmak için İran ile doğrudan diyalog arayışında olduğu görülüyor. ABD'nin bölgedeki askeri varlığını azaltma eğilimi ve Çin'in artan diplomatik rolü, bölgesel aktörleri yeni denge arayışlarına itiyor. Yemen'deki savaş, küresel enerji arz güvenliği ve Kızıldeniz'deki ticaret yolları açısından da kritik önem taşıyor. Husilerin saldırıları, Bab-ül Mendeb Boğazı'ndaki deniz trafiğini tehdit ederek küresel ticareti olumsuz etkiliyor. Görüşmelerden somut bir sonuç çıkmaması halinde bölgede tırmanma riski sürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin Suudi Arabistan ve Pakistan ile birlikte İran'da yapacağı toplantı, Ankara'nın bölgesel krizlerde arabulucu ve dengeleyici rol oynama kapasitesini gösteriyor. Türkiye, hem İran hem de Suudi Arabistan ile iyi ilişkilerini kullanarak Yemen krizinde ateşkesin sağlanması ve insani durumun iyileştirilmesi için diplomatik baskı oluşturabilir. Ayrıca, Husilerin saldırılarının Kızıldeniz'deki ticaret yollarını tehdit etmesi, Türkiye'nin ihracat yolları ve enerji arzı için doğrudan risk oluşturuyor. Toplantıdan çıkacak sonuçlar, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu ve ekonomik çıkarlarını koruma açısından yakından takip edilmeli.
