Tesla, “tam kendi kendine sürüş” (FSD) sistemiyle ilgili pazarlama faaliyetlerinde tüketicileri yanılttığı gerekçesiyle düzenleyici kurumların incelemesi altına alındı. Şirketin bir sunumunda FSD teknolojisinin 32 bin can kurtarabileceği ve 1,9 milyon yaralanmanın önüne geçebileceği iddia edilmişti. Ancak bu iddiaların, sistemin gerçek yetenekleriyle örtüşmediği ve potansiyel tüketicileri yanıltıcı nitelikte olduğu değerlendiriliyor.
FSD vaatleri ve gerçekler arasındaki uçurum
Tesla’nın ‘Tam Kendi Kendine Sürüş’ (FSD) paketi, yıllardır şirketin en çok tanıtılan ancak bir o kadar da tartışmalı ürünlerinden biri. CEO Elon Musk'ın sık sık övündüğü bu özellik, sürücünün müdahalesine gerek kalmadan aracın tüm sürüş görevlerini yerine getirebileceği vaadini taşıyor. Ancak hem ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA) hem de California Motorlu Araçlar Dairesi (DMV), bu vaatlerin mevcut teknolojiyle örtüşmediğini belirtiyor.
Şirketin bir yatırımcı sunumunda kullandığı “FSD'nin 32 bin can kurtarma potansiyeli” ifadesi, aslında sistemin henüz tam olarak otonom olmadığı ve birçok kazada sürücünün aracı kontrol etmek zorunda kaldığı gerçeğini gizliyor. ABD’de şu ana kadar FSD'nin neden olduğu kazalarla ilgili çok sayıda rapor bulunurken, bu tür istatistiklerin yanıltıcı olduğu eleştirileri yapılıyor.
NHTSA, Tesla’nın FSD ve Otomatik Pilot (Autopilot) sistemleriyle ilgili en az 35 kazayı soruşturuyor. Bu kazaların 16’sında can kaybı yaşandı. Bu veriler, şirketin “hayat kurtarıcı” anlatısıyla tezat oluşturuyor.
Küresel düzenlemeler ve sektöre etkisi
Tesla’nın bu pazarlama stratejisi, sadece ABD’de değil, Avrupa ve Asya’da da düzenleyicilerin radarına girdi. Avrupa Birliği, otonom sürüş sistemlerinin reklam ve tanıtımlarında daha şeffaf olunmasını talep ediyor. Almanya, bu tür iddiaların tüketiciyi yanıltıcı olduğu gerekçesiyle Tesla aleyhine dava açmıştı.
Uzmanlar, eğer düzenleyiciler Tesla’nın “tam otonom” ifadesini kullanmasını yasaklarsa, bunun tüm otonom sürüş sektörü için emsal teşkil edebileceğini belirtiyor. Şirket, şu ana kadar bu iddiaları savunmaya devam ediyor ve teknolojinin zamanla bu vaatleri karşılayacağını ileri sürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tesla’nın bu davası, Türkiye’de de otonom araç teknolojilerine yönelik düzenlemelerin şekillenmesi açısından önemli. Türkiye, sürücüsüz araç testleri için yasal altyapıyı henüz tam anlamıyla oluşturabilmiş değil. Bu tür uluslararası davalar, Türkiye’nin de benzer yanıltıcı pazarlama faaliyetlerine karşı önlem almasına zemin hazırlayabilir. Ayrıca, yerli otomobil TOGG’un otonom sürüş özellikleri üzerinde çalıştığı düşünüldüğünde, Tesla’nın karşılaştığı hukuki süreçler, Türk düzenleyicilere yol gösterebilir.
