Teksas Eğitim Kurulu, eyaletteki 5 milyondan fazla devlet okulu öğrencisi için İncil'den hikaye ve pasajlar içeren zorunlu bir okuma listesini bugün oylamaya hazırlanıyor. Bu adım, ABD'de din-devlet ayrılığı ilkesini yeniden tartışmaya açarken, eğitimde dini metinlerin yeri konusunda ülke çapında bir tartışma başlatabilir. Oylamanın sonucu, özellikle muhafazakar eyaletlerde benzer girişimler için emsal teşkil edebilir.
Gelişmenin arka planı
Teksas Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan taslak listede, İncil'in Eski ve Yeni Ahit'inden seçilmiş bölümler ile Mezmurlar, Süleyman'ın Özdeyişleri gibi kitaplardan alıntılar yer alıyor. Listede ayrıca, Amerikan tarihi ve edebiyatından önemli metinler de bulunuyor. Ancak asıl tartışma, din dersi dışındaki derslerde İncil'in zorunlu okuma olarak belirlenmesinden kaynaklanıyor. Eğitim Kurulu Başkanı Kevin Ellis, kararın gerekçesini "Öğrencilerin Batı kültürü ve Amerikan tarihinin temel metinlerini anlaması" olarak açıkladı. Buna karşı çıkan sivil toplum kuruluşları ise, bu uygulamanın Hristiyanlığı diğer dinlerin önüne koyduğunu ve laik eğitim ilkesine aykırı olduğunu savunuyor. American Civil Liberties Union (ACLU) Teksas şubesi, oylamanın ardından yasal itirazda bulunacağını duyurdu.
Bölgesel veya küresel boyut
ABD'de benzer tartışmalar daha önce Oklahoma ve Kentucky gibi eyaletlerde de yaşanmıştı. Oklahoma Eğitim Bakanlığı, 2021 yılında İncil'in tarih derslerinde kaynak olarak kullanılmasını zorunlu kılan bir karar almış, ancak federal mahkeme bu kararı iptal etmişti. Teksas'taki gelişme, ABD Yüksek Mahkemesi'nin 2022'de bir futbol koçunun maç sonrası sahada dua etmesine izin veren kararının ardından, din-devlet ayrılığı konusundaki hassasiyeti yeniden alevlendirdi. Uzmanlar, Teksas'taki oylamanın sonucunun, 2024 başkanlık seçimleri öncesinde muhafazakar seçmenlere mesaj vermek amacı taşıyabileceğini belirtiyor. Teksas Valisi Greg Abbott, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Okullarımızda temel değerlerin öğretilmesi gerekiyor" diyerek oylamaya destek verdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Teksas'taki bu gelişme, ABD'de din-devlet ilişkilerinin yeniden tanımlandığı bir döneme işaret ediyor. Türkiye, laik eğitim sistemi ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın denetimindeki din dersleriyle farklı bir model izliyor. Ancak küresel ölçekte dini söylemlerin yükselişi, Türkiye'nin de içinde bulunduğu bölgesel dengeleri etkileyebilir. ABD'deki bu tür kararlar, İslamofobi ve din özgürlüğü tartışmalarını da körükleyebilir. Türk dış politikası açısından, ABD'deki iç siyasi gelişmelerin ikili ilişkilere yansıması önemli. Özellikle eğitim alanındaki bu tür uygulamalar, ABD'nin uluslararası alandaki imajını ve müttefikleriyle ilişkilerini şekillendirebilir.
