Tayland Dışişleri Bakanı Sihasak Phuangketkeow, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği’nin (ASEAN) Myanmar’ı tamamen izole etmek istemediğini belirtti. CNA’ya özel bir röportaj veren Bakan Sihasak, ‘Zemin biraz kayıyor’ ifadeleriyle bölgedeki yaklaşım değişikliğine dikkat çekti. Bangkok yönetimi, Myanmar’daki askeri cunta ile diyaloğun sürdürülmesi gerektiğini savunuyor. Sihasak, angajmanın barışın ve Myanmar’ın bölgesel bloğa yeniden entegrasyonunun en iyi yolu olduğunu vurguladı. Bu açıklamalar, ASEAN’ın 2021 darbesinden bu yana Myanmar konusundaki tutumunda önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor.
Gelişmenin Arka Planı: Myanmar Krizi ve ASEAN’ın Kırılgan Dengesi
Myanmar, Şubat 2021’de ordunun yönetime el koymasından bu yana derin bir siyasi ve insani krizle karşı karşıya. ASEAN, darbeyi kınamış ve ‘beş maddelik mutabakat’ çerçevesinde barışçıl çözüm için Myanmar yönetimine baskı yapmıştı. Ancak cunta, bu mutabakatın büyük ölçüde uygulanmasını reddetti. Üye ülkeler arasında görüş ayrılıkları bulunuyor: Endonezya ve Malezya daha sert bir tutum benimserken, Tayland ve Laos gibi ülkeler diyaloğu savunuyor.
Tayland’ın Myanmar ile 2.400 kilometrelik sınırı, ticaret ve enerji bağları, Bangkok’u doğrudan etkiliyor. Sihasak’ın ‘zemin kayıyor’ sözü, ASEAN’ın Myanmar yönetimini görüşmelere çekme çabalarında esneklik arayışını yansıtıyor. Tayland’ın aktif diplomasisi, özellikle sınır ötesi ticaret ve sivil toplum projeleriyle istikrarı artırmayı hedefliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Çin, Hindistan ve Güç Dengesi
Myanmar, hem Çin hem de Hindistan için stratejik öneme sahip. Çin’in Kuşak ve Yol Projesi kapsamında Myanmar’daki altyapı yatırımları, Pekin’in ülkedeki nüfuzunu güçlendiriyor. ASEAN’ın Myanmar’a yönelik yumuşak tutumu, Çin ve Rusya’nın Birleşmiş Milletler’de cuntaya verdiği destekle örtüşüyor. Bu durum, blok içinde çatlaklara yol açıyor. Öte yandan, ABD ve Avrupa Birliği, ASEAN’ın daha kararlı bir duruş sergilemesini talep ediyor. Sihasak’ın açıklamaları, bölgesel örgütün kendi iç dinamikleri ve dış baskılar arasında denge kurma çabasını ortaya koyuyor.
Myanmar’daki silahlı çatışmalar ve insani kriz, komşu ülkeleri de etkiliyor. Tayland ve Hindistan’a yönelen mülteci akımları, bölgesel güvenlik risklerini artırıyor. ASEAN, Myanmar’ın izolasyonunun ülkeyi daha da istikrarsızlaştıracağı ve tüm Güneydoğu Asya’yı etkileyeceği kaygısını taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye’nin Myanmar ile doğrudan ticareti sınırlı olmakla birlikte, Güneydoğu Asya’daki gelişmeler Ankara için stratejik önem taşıyor. ASEAN’ın Myanmar’a yönelik yaklaşımındaki yumuşama, bölgede Çin ve ABD arasındaki rekabeti etkileyebilir. Türkiye, son yıllarda ASEAN ülkeleriyle ekonomik ve diplomatik bağlarını güçlendirmiş durumda. Bu bağlamda, Myanmar krizinin çözümünde ASEAN’ın aktif rolü, bölgesel istikrar ve iş birliği için belirleyici olacak. Türkiye’nin Myanmar’daki Müslüman topluluklarla ilgili hassasiyeti de göz önüne alındığında, diyaloğa dayalı bir çözümün desteklenmesi, Ankara’nın çok kutuplu dış politikasıyla uyumlu görünüyor.
