Çin'in doğu kıyısında etkili olan Tayfun Yunus, Şanghay'da tarihi yağış rekorlarına yol açarken, yetkililer pazar akşamına kadar bir milyondan fazla kişiyi güvenli bölgelere tahliye etti. Fırtınanın kuzeye ve iç kesimlere doğru ilerlemesiyle birlikte, günlerce süren yoğun yağışların yaygın sel ve toprak kaymalarına neden olabileceği konusunda uyarılar yapıldı.
Rekor yağış ve alınan önlemler
Şanghay'da son 24 saatte metrekareye 300 milimetreyi aşan yağış düştü; bu, şehrin kayıtlarındaki en yüksek günlük yağış miktarı olarak kaydedildi. Meteoroloji yetkilileri, fırtınanın getirdiği nemli hava kütlesinin bölgede hafta sonu boyunca etkili olduğunu ve nehirlerin taşma riskinin arttığını belirtti. Yangtze Nehri deltasında bulunan Zhejiang ve Jiangsu eyaletlerinde de benzer önlemler alınırken, balıkçı tekneleri limanlara çekildi, okullar tatil edildi ve tren seferleri geçici olarak durduruldu.
Çin Ulusal Meteoroloji Merkezi, Tayfun Yunus'un güç kaybederek tropik fırtınaya dönüştüğünü ancak beraberinde getirdiği yağışların tehlikesinin devam ettiğini duyurdu. Fırtınanın cumartesi günü Şanghay'ın güneyindeki kıyı bölgesine ulaştığı, pazar sabahı ise şehir merkezini etkisi altına aldığı bildirildi. Yerel basında çıkan haberlerde, bazı mahallelerde su seviyesinin bir metreye ulaştığı ve acil ekiplerin sandallarla tahliye yaptığı görüntüler yer aldı.
Yetkililer, özellikle nehir kenarındaki düşük kotlu bölgelerde yaşayanlar için sel uyarılarını en üst seviyeye çıkardı. Ayrıca, dağlık bölgelerde toprak kayması riskine karşı köylerden tahliyeler gerçekleştirildi. Fırtınanın ilerleyen saatlerde kuzeydoğuya yönelerek Jiangsu ve Shandong eyaletlerini etkilemesi bekleniyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Tayfun Yunus, bu yıl Asya-Pasifik bölgesini vuran en güçlü fırtınalardan biri olarak kaydedildi. İklim değişikliği nedeniyle okyanus sularının ısınması, tropikal fırtınaların şiddetini ve getirdiği yağış miktarını artırıyor. Bilim insanları, bu tür aşırı hava olaylarının sıklığının ve yıkıcı etkilerinin artacağı konusunda uyarıyor.
Çin, son yıllarda seller ve tayfunlardan ciddi ekonomik kayıplar yaşıyor. Ülkenin doğu kıyısı, dünya ticaretinin önemli bir bölümünün gerçekleştiği limanlara ev sahipliği yapıyor. Şanghay'daki limanın geçici kapanması, küresel tedarik zincirlerini etkileyebilir. Bu tür doğal afetler, bölgesel ekonomik dengeleri değiştirme potansiyeli taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tayfun Yunus'un doğrudan Türkiye'yi etkilemesi beklenmese de, bu tür aşırı hava olayları küresel tedarik zincirlerini ve dolayısıyla Türkiye ekonomisini dolaylı olarak etkileyebilir. Şanghay'ın dünya ticaretindeki önemi göz önüne alındığında, liman faaliyetlerindeki aksamalar özellikle Asya'dan yapılan ithalat ve ihracatta gecikmelere neden olabilir. Ayrıca, iklim kaynaklı felaketlerin artması, Türkiye'nin de dahil olduğu bölgesel iş birliklerinde iklim değişikliğiyle mücadele konusunun daha fazla öne çıkmasına yol açabilir. Türkiye'nin bu tür küresel riskleri göz önünde bulundurarak afet yönetimi ve iklim adaptasyonu politikalarını güçlendirmesi önem taşıyor.
