NPR’ın Scott Simon’a konuşan St. Andrews Üniversitesi’nden strateji profesörü Phillips O’Brien, Ukrayna’nın Rusya’ya karşı savaşta üstünlük sağlayıp sağlamadığını değerlendiriyor. O’Brien’a göre, Ukrayna güçleri son aylarda belirli bölgelerde taktiksel avantajlar elde etmiş olabilir; ancak genel savaş dengesi hala karmaşık. Özellikle Herson ve Zaporijya cephelerinde Ukrayna’nın daha etkili manevralar yaptığı, Rus lojistik hatlarına yönelik başarılı saldırılar düzenlediği gözlemleniyor. Bununla birlikte, Rusya’nın insan gücü ve topçu üstünlüğü devam ediyor. O’Brien, savaşın uzun vadeli bir yıpratma savaşına dönüştüğünü ve her iki tarafın da kritik kaynak tedarikinde zorlandığını vurguluyor.
Ukrayna’nın Yerel Avantajları: Hangi Faktörler Öne Çıkıyor?
Phillips O’Brien, Ukrayna’nın sahip olduğu yerel avantajları sıralarken, Batı’dan gelen uzun menzilli topçu sistemleri ve hassas mühimmatın Ukrayna’nın Rus komuta merkezlerini ve mühimmat depolarını vurmasını sağladığını belirtiyor. Ayrıca, Ukrayna askerlerinin motivasyonu ve arazi bilgisi, Rus kuvvetlerine kıyasla daha esnek ve hızlı hareket etmelerine olanak tanıyor. Bunun yanı sıra, Ukrayna’nın insansız hava araçları (İHA) kullanımındaki başarısı, keşif ve hedef tespitinde kritik rol oynuyor. O’Brien, Rusya’nın ise hala büyük bir topçu üstünlüğüne sahip olduğunu ancak bu ateş gücünün etkinliğinin lojistik sorunlar nedeniyle azaldığını ifade ediyor. Ukrayna’nın HIMARS gibi sistemlerle Rus ikmal hatlarını hedef alması, cephedeki Rus birliklerini zor durumda bırakıyor.
Savaşın Seyri: Beklentiler ve Olası Senaryolar
Profesör O’Brien, Ukrayna’nın mevcut avantajını kalıcı bir üstünlüğe dönüştürmesinin zor olduğunu, ancak Batı desteğinin devam etmesi halinde Ukrayna’nın sahada ilerleme kaydedebileceğini söylüyor. Rusya’nın askeri sanayi üretimini artırması ve yeni birlikler seferber etmesi, savaşın bu kış aylarında da yoğun bir şekilde devam edeceğini gösteriyor. O’Brien, özellikle 2024 yılına doğru Ukrayna’nın taarruz kabiliyetinin artabileceğini, ancak Rusya’nın da savunma hatlarını güçlendirdiğini belirtiyor. Taktiksel düzeydeki avantajların stratejik bir zafere dönüşmesi için Ukrayna’nın hava savunmasını güçlendirmesi ve insan gücü kaybını azaltması gerekiyor. Aksi halde yıpratma savaşı Ukrayna’nın aleyhine dönebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Savaşın seyri, Türkiye’nin Karadeniz’deki güvenlik çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Ukrayna’nın üstünlük kazanması, Türkiye’nin arabuluculuk rolünü ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin uygulanmasını daha kritik hale getiriyor. Ayrıca, Ukrayna’nın savunma sanayiindeki başarısı, Türkiye’nin İHA ve SİHA üretiminde küresel bir oyuncu haline gelme çabalarıyla örtüşüyor. Türkiye, savaşın uzamasından ekonomik olarak da etkileniyor; enerji fiyatlarındaki dalgalanma ve turizm gelirlerindeki düşüş, Ankara’nın dikkatle izlediği unsurlar.
