Taliban, Pakistan ile süregelen gerilimin ortasında Afganistan-Pakistan sınırındaki Durand Hattı boyunca konuşlanmak üzere yaklaşık 4 bin kişilik yeni bir askeri birlik oluşturdu. Taliban'ın en üst düzey lideri Hibetullah Ahundzade'nin onayıyla kurulan ve "Hebati Birliği" olarak adlandırılan bu yapılanma, iki ülke arasındaki gerginliğin silahlı çatışmaya dönüşme riskini artırırken, bölgesel güvenlik dengelerini de derinden etkileme potansiyeli taşıyor.
Yeni Birliğin Yapısı ve Görevi
Habere göre Hebati Birliği, mevcut Taliban askeri yapılanmasından bağımsız, doğrudan liderlik emirlerine bağlı bir güç olarak tasarlandı. Birliğin komutanlığına, Taliban'ın önde gelen askeri figürlerinden biri olan ve daha önce Pakistan sınırında faaliyet göstermiş komutanlar arasından bir ismin atandığı belirtiliyor. Birliğin ana görevinin, Durand Hattı boyunca keşif ve devriye faaliyetleri yürütmek, Pakistan güvenlik güçlerinin sınır ötesi hareketliliğini izlemek ve olası bir çatışma durumunda hızlı müdahale kapasitesi sağlamak olduğu ifade ediliyor.
Taliban kaynaklarına göre Hebati Birliği, modern hafif silahlar, makineli tüfekler, RPG'ler ve bazı zırhlı araçlarla donatılmış durumda. Birliğin ayrıca insansız hava araçları (İHA) ve sinyal istihbaratı gibi teknolojik imkanlara da sahip olduğu iddia ediliyor. Bu, Taliban'ın sınır güvenliğinde daha profesyonel ve teknik bir yaklaşıma yöneldiğini gösteriyor. Birlik, Paktika, Host ve Nangarhar gibi sınıra yakın vilayetlerde konuşlanmış durumda.
Pakistan ile Gerginlik Tırmanıyor
Bu askeri yapılanmanın arka planında, Pakistan'ın Taliban yönetimine yönelik artan baskıları yatıyor. Pakistan, son aylarda Taliban'ın topraklarında faaliyet gösteren Pakistan Talibanı (TTP) militanlarına karşı daha sert önlem almasını talep ediyor. Öte yandan Taliban yönetimi, Pakistan'ın sınır ötesi hava saldırıları düzenlediğini ve Durand Hattı'nı tanımadıklarını sık sık dile getiriyor. Geçtiğimiz aylarda sınır hattında bir dizi silahlı çatışma yaşandı.
Analistler, Hebati Birliği'nin kurulmasının Pakistan'ı doğrudan hedef alan bir adım olduğu kadar, Taliban içindeki farklı fraksiyonları da dengeleme amacı taşıdığını belirtiyor. Zira Ahundzade'nin merkezi otoriteyi güçlendirme çabaları, zaman zaman diğer Taliban liderlerinin tepkisine yol açıyordu. Yeni birlik, teoride lidere tam sadakatle bağlı olacak şekilde tasarlandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Taliban'ın bu adımı, sadece Afgan-Pakistan ilişkilerini değil, aynı zamanda Orta Asya, Çin ve Hindistan gibi bölgesel aktörlerin politikalarını da etkileme kapasitesine sahip. Pakistan, Taliban üzerindeki nüfuzunu kaybetme endişesi taşırken, Çin ise Afganistan'daki yatırımlarının güvenliğinden endişe duyuyor. Hindistan ise Taliban'ın Pakistan'a karşı daha sert bir tutum almasını potansiyel bir fırsat olarak görebilir.
ABD'nin Afganistan'dan çekilmesinin ardından bölgede oluşan güç boşluğu, Taliban'ı daha bağımsız ve assertif bir dış politika izlemeye itiyor. Özellikle Durand Hattı'nın statüsü, tarihsel olarak iki ülke arasında bir anlaşmazlık konusu olmuştur. Taliban'ın bu hattı tanımadığını bir kez daha teyit eden bu askeri yapılanma, Pakistan'ın mevcut sınır güvenliği stratejisini sorgulamasına neden olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Taliban'ın Durand Hattı'nda yeni bir askeri birlik oluşturması, Türkiye'nin Afganistan politikası açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, Taliban yönetimiyle diplomatik ilişkilerini sürdürürken, aynı zamanda Pakistan ile stratejik ortaklığını korumaktadır. Bu iki ülke arasındaki olası bir çatışma, Türkiye'yi zor bir denge politikasına itebilir. Ayrıca, bölgedeki istikrarsızlık, Türkiye'nin Orta Asya'ya açılımını ve Kabil Havalimanı'nın işletilmesi gibi somut projelerini olumsuz etkileyebilir. Türkiye, bu süreçte hem Pakistan'ı hem de Taliban'ı diyalog ve itidal çağrısı yaparak, bölgesel barışı koruma çabalarını sürdürmelidir.
