Hong Kong'un kuzeyindeki Tai Po bölgesinde bulunan Wang Fuk Court toplu konut sitesinde 5 Ocak 2025'te meydana gelen yangın, kentte on yılların en büyük can kaybına yol açan felaket olarak kayıtlara geçti. Yangında 42 kişi hayatını kaybederken, 80'den fazla kişi yaralandı. Olayla ilgili soruşturmayı yürüten bağımsız komite, yangının 'çoklu insan hatasının bir sonucu' olduğunu belirtti. Komite, Perşembe günü yapılacak oturumda hükümetin kapanış konuşmasını dinleyecek ve ardından nihai raporunu sunacak.
Yangının arka planı ve ihmaller zinciri
Wang Fuk Court'un 10 katlı bloğunda çıkan yangın, gece saatlerinde alt kattaki bir elektrik panosunda başladı. Ancak komitenin ön bulgularına göre, yangının hızla yayılmasının ana nedeni, binadaki yangın söndürme sistemlerinin çalışmaması ve acil çıkış yollarının kilitli olmasıydı. Görgü tanıkları, yangın alarmlarının da suskun kaldığını, birçok kişinin uykusunda dumandan etkilendiğini ifade etti. Komite üyeleri, itfaiye ekiplerinin olay yerine ulaşmasında da gecikme yaşandığını, çünkü siteye giden dar sokakların park etmiş araçlarla tıkalı olduğunu kaydetti.
Dokuz yangınzedeyi temsil eden avukat Chan Wai-ming, duruşmada yaptığı açıklamada, 'Bu felaket, yıllardır süregelen denetim eksikliğinin ve güvenlik standartlarına uyulmamasının birikmiş sonucudur' dedi. Chan, belediyenin ve bina yönetiminin yangın güvenliği düzenlemelerini defalarca ihlal ettiğini, ancak hiçbir yaptırım uygulanmadığını iddia etti. Komite ayrıca, binadaki yangın merdivenlerinin bazı sakinler tarafından depo olarak kullanıldığını ve bu durumun daha önce de şikayet konusu olduğunu ancak önlem alınmadığını tespit etti.
Bölgesel ve küresel boyut
Hong Kong'da bu denli büyük bir yangın felaketi, 1996 yılında 39 kişinin öldüğü Garley Binası yangınından bu yana yaşanmamıştı. Uzmanlar, Tai Po yangınının Asya genelinde hızlı kentleşme ve yoğun nüfuslu toplu konut projelerindeki güvenlik açıklarını bir kez daha gündeme getirdiğini belirtiyor. Özellikle Çin anakarası ve Hindistan gibi hızla büyüyen ekonomilerde, benzer ihmallerin felaketlere yol açma riski yüksek. Hong Kong İtfaiye Teşkilatı, yangının ardından kent genelindeki tüm toplu konut sitelerinde denetim başlattığını açıkladı, ancak sivil toplum örgütleri bunun yetersiz olduğunu savunuyor.
Olay ayrıca, Hong Kong'un yönetim yapısındaki sorunları da gözler önüne serdi. Kent, 1997'deki devir teslimden bu yana 'tek ülke, iki sistem' çerçevesinde yönetiliyor, ancak son yıllarda artan protestolar ve güvenlik yasaları nedeniyle sivil itaat kültüründe zayıflama olduğu eleştirileri yapılıyor. Yangının ardından hükümetin kriz yönetimi de tartışma konusu oldu. Bağımsız komite, felaketin sadece teknik bir kaza değil, aynı zamanda yönetimsel bir çöküş olduğunun altını çiziyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Tai Po yangını, Türkiye'de özellikle büyükşehirlerdeki toplu konut projelerinde yangın güvenliği standartlarının ne kadar kritik olduğunu hatırlatıyor. Türkiye'de 2023 yılında yaşanan deprem felaketinin ardından bina denetimleri artırılmış olsa da, yangın güvenliği açısından benzer ihmallerin yaşanabileceği uyarısı yapılıyor. Özellikle TOKİ ve belediyelerin yürüttüğü toplu konut projelerinde yangın merdivenleri, alarm sistemleri ve itfaiye erişim yollarının düzenli denetlenmesi gerekiyor. Hong Kong'daki bu olay, sadece bir ülkenin değil, tüm hızlı kentleşen ülkelerin güvenlik protokollerini tekrar gözden geçirmesi gerektiğini gösteriyor. Türk yetkililerin de bu tür felaketlerden ders çıkararak, özellikle alt gelir gruplarının yaşadığı yoğun nüfuslu sitelerde denetimleri artırması beklenir.
