Küresel finans piyasalarında yıllardır süregelen bir finansal mantık tersine dönüyor: tahvil getirileri ile hisse senedi fiyatları arasındaki geleneksel negatif korelasyon bozuldu. Uzun vadeli tahvil faizlerinin yükselmesi genellikle hisse senetleri için olumsuz bir işaret olarak görülürken, son dönemde bu ilişki adeta altüst oldu. Yatırımcılar, tahvil piyasasındaki bu 'garip' hareketler karşısında portföylerini yeniden konumlandırmaya çalışırken, merkez bankaları da yeni normal olarak adlandırılan bu döneme uyum sağlamaya çabalıyor.
Korelasyonun tersine dönmesi
Geleneksel finans teorisine göre, tahvil getirileri arttığında (yani tahvil fiyatları düştüğünde) hisse senetlerinin değer kaybetmesi beklenir. Bunun nedeni, yüksek faiz oranlarının şirketlerin borçlanma maliyetini artırması, gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değerini düşürmesi ve alternatif bir yatırım aracı olarak tahvilleri daha cazip hale getirmesidir. Ancak 2024 yılı boyunca durum farklı işledi. ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,5'in üzerine çıkarken, S&P 500 endeksi tüm zamanların en yüksek seviyelerine yaklaştı. Bu durum, özellikle teknoloji hisselerindeki yapay zeka kaynaklı yükselişle birleşince, tahvil-hisse senedi korelasyonu pozitife döndü. Benzer bir tablo Avrupa ve Japonya'da da görülüyor. Örneğin, Almanya 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,5'in üzerine tırmanırken, DAX endeksi rekor kırdı.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu 'büyük paradoks' sadece gelişmiş ülkelerle sınırlı değil. Gelişmekte olan piyasalarda da benzer bir tablo var. Brezilya, Hindistan ve Endonezya gibi ülkelerde tahvil faizleri yükselirken, yerel hisse senedi piyasaları da güçlü performans sergiledi. Bunun temel nedenleri arasında merkez bankalarının faiz indirim döngüsüne gireceği beklentisi, enflasyonun yavaş yavaş kontrol altına alınması ve küresel likidite bolluğu sayılabilir. Bununla birlikte, yatırımcılar bu yeni dengenin sürdürülebilir olup olmadığını sorguluyor. Uzun vadede, tahvil faizlerinin yüksek seyretmesi, şirket kârlılığını ve ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, mevcut durum bir 'balon' olarak nitelendirilebilir. Özellikle jeopolitik riskler (Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu'da tırmanan gerilim) arttığında, tahvillere kaçış yaşanabilir ve hisse senetleri hızla değer kaybedebilir. Diğer yandan, yapay zeka ve yeşil dönüşüm gibi yapısal trendler, hisse senetlerindeki yükselişi desteklemeye devam edebilir. ABD Merkez Bankası'nın (Fed) ve Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) önümüzdeki dönemdeki para politikası adımları bu dengeyi belirleyecek en kritik faktör olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küresel tahvil ve hisse senedi piyasalarındaki bu paradoks, Türkiye ekonomisi için hem fırsat hem de risk barındırıyor. Türkiye'nin yüksek enflasyon ve cari açık sorunları, gelişmekte olan piyasalara yönelen sermaye akımlarından yeterince faydalanmasını engelliyor. Ancak küresel risk iştahının yüksek olduğu dönemler, Türkiye'nin uluslararası tahvil piyasalarına erişimini kolaylaştırabilir. Özellikle Türk tahvillerinin getiri marjı gelişmekte olan ülkelere kıyasla hâlâ yüksek; bu da yabancı yatırımcılar için cazip olabilir. Bununla birlikte, Merkez Bankası'nın faiz indirim döngüsü ve TL'nin değer kaybı riski, yatırımcıların temkinli kalmasına neden oluyor. Türkiye'nin bu karmaşık küresel ortamda istikrarı sağlayabilmesi için mali disiplin ve yapısal reformlara odaklanması gerekiyor.
