Afganistan-Tacikistan sınırında stratejik öneme sahip Duşanbe-Kulma Otoyolu'nda geçtiğimiz Kasım ayında iki Çinli işçinin hayatını kaybettiği saldırıların ardından durdurulan inşaat çalışmaları, resmi kaynaklara göre yeniden başladı. Çinli işçilerin güvenlik önlemleri artırılarak sahaya döndüğü bildirilirken, Pekin yönetiminin bölgedeki altyapı projelerine verdiği önem bir kez daha ortaya çıktı. Tacikistan hükümeti, saldırıların ardından alınan ek güvenlik tedbirleriyle çalışmaların kesintisiz devam edeceğini duyurdu.
Saldırılar ve güvenlik endişeleri
Kasım 2025'te, Duşanbe-Kulma Otoyolu'nda çalışan iki Çinli işçi, kimliği belirsiz saldırganlar tarafından öldürülmüştü. Olay, bölgedeki güvenlik zafiyetini gözler önüne sererken, Çin hükümeti Tacikistan'dan güvenlik önlemlerini artırmasını talep etmişti. Çin Dışişleri Bakanlığı, saldırıyı kınayarak Pekin'in vatandaşlarının güvenliğini sağlamak için gerekli adımları atacağını bildirmişti. Bu saldırı, Çin'in Orta Asya'daki yatırımlarının hedef alındığı ender olaylardan biri olarak kayıtlara geçti.
Çinli yetkililer, çalışmaların yeniden başlamasıyla birlikte güvenlik protokollerinin tamamen gözden geçirildiğini ve Tacikistan makamlarıyla koordineli olarak ek önlemler alındığını açıkladı. Tacikistan İçişleri Bakanlığı, otoyol güzergâhı boyunca devriye sayısının artırıldığını ve istihbarat paylaşımının güçlendirildiğini belirtti.
Bölgesel ve küresel boyut
Duşanbe-Kulma Otoyolu, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'nin önemli bir parçası olarak Afganistan-Tacikistan sınırındaki ticaret yollarını birbirine bağlıyor. Proje, Orta Asya ülkeleri ile Çin arasındaki ticaret hacmini artırmayı hedefliyor. Uzmanlara göre, bu otoyol tamamlandığında bölgesel bağlantıyı güçlendirecek ve Afganistan'ın kuzeyindeki ekonomik canlanmaya katkı sağlayacak. Ancak son saldırılar, özellikle Taliban sonrası dönemde Afganistan sınır bölgelerinde artan güvenlik risklerine işaret ediyor.
Çin'in Orta Asya'daki bu tür projeleri, Pekin'in bölgede artan nüfuzunu da yansıtıyor. Rusya ve Batılı ülkeler de bölgeye yönelik ilgilerini sürdürürken, Çin'in altyapı yatırımları ekonomik ve jeopolitik rekabetin bir aracı haline gelmiş durumda. Duşanbe yönetimi ise Çin yatırımlarını çekmek için güvenlik endişelerini gidermeye çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Kuşak ve Yol Girişimi kapsamındaki Orta Asya stratejisine dolaylı etki edebilir. Türkiye, Çin'in bölgedeki altyapı projelerine paralel olarak kendi ulaştırma koridorlarını geliştirmekte ve bu güzergâhların güvenliğini önemsemektedir. Afganistan-Tacikistan sınırındaki bir saldırı, benzer risklerin Türk yatırımları için de geçerli olabileceğini göstermektedir. Ankara'nın, Orta Asya'daki ekonomik çıkarlarını korumak için güvenlik işbirliğini artırması ve bölgesel istikrarsızlıklara karşı önlemler alması gerekebilir. Ayrıca, Türkiye'nin bu tür projelerde Çin ile rekabet etmekten çok işbirliği yapması, ortak çıkarların korunmasına katkı sağlayabilir.
