Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed Al Nahyan, bölgesel gelişmeleri ve iki ülke arasındaki işbirliği alanlarını ele almak üzere bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Suudi basın ajansı SPA'nın bildirdiğine göre, liderler bölgedeki mevcut durumu kapsamlı bir şekilde değerlendirdi ve ikili ilişkilerin güçlendirilmesi için fikir alışverişinde bulundu. Görüşmenin, Körfez bölgesindeki istikrar ve ekonomik entegrasyon çabaları doğrultusunda kritik bir döneme denk geldiği belirtiliyor.
Gelişmenin arka planı
Görüşme, Suudi Arabistan ve BAE arasındaki stratejik ortaklığın son dönemde sergilediği ivmeyle uyumlu olarak gerçekleşti. İki ülke, Vizyon 2030 gibi ekonomik dönüşüm projelerinde ve Yemen, Libya gibi bölgesel krizlerde yakın işbirliği yapıyor. Özellikle, OPEC+ içerisinde petrol politikalarında koordinasyon, enerji piyasalarını istikrara kavuşturmayı hedefliyor. Liderlerin konuşmasında, İran'ın nükleer programı ve bölgedeki vekil güçlerin faaliyetleri gibi güvenlik endişeleri de gündeme gelmiş olabilir. Suudi Arabistan ve BAE, Yemen'deki Husilere karşı askeri koalisyonda yer alırken, aynı zamanda İsrail ile ilişkilerin normalleşmesi sürecinde de benzer tutum sergiliyor. İbrahim Anlaşmaları çerçevesinde BAE, İsrail ile diplomatik ilişkiler kurarken, Suudi Arabistan da normalleşme yönünde adımları değerlendiriyor. Bu bağlamda, liderlerin bölgesel barış ve güvenlik konularında ortak bir duruş sergilemesi bekleniyor.
Bölgesel boyut
Görüşme, Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi (GCC) içindeki dayanışmayı pekiştirme amacı taşıyor. Son yıllarda Katar'la yaşanan abluka krizi sonrası GCC'de birlik sağlanırken, Suudi-BAE ekseni bölgesel politikaların şekillenmesinde kilit rol oynuyor. İki ülke, Doğu Akdeniz'de Türkiye ve Yunanistan arasındaki gerilimler, Suriye iç savaşı ve Irak'taki siyasi süreçler gibi konularda da benimsedikleri pozisyonlarla dikkat çekiyor. Özellikle, Çin'in Arabistan ile BAE arasında artan ticari bağlar, ABD'nin bölgede azalan askeri varlığına karşı bir dengeleme unsuru olarak görülüyor. Liderlerin görüşmesinde ayrıca, iklim değişikliğiyle mücadele ve yenilenebilir enerji yatırımları gibi küresel konular da ele alınmış olabilir. BAE, 2023'te COP28'e ev sahipliği yaparken, Suudi Arabistan da Yeşil Girişim gibi projelerle sürdürülebilir enerji dönüşümünde öncü rol üstleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Suudi Arabistan ve BAE arasındaki bu görüşme, Türkiye'nin Körfez politikası açısından önemli sinyaller taşıyor. Son dönemde Türkiye, Suudi Arabistan ve BAE ile ilişkilerinde normalleşme adımları atıyor; Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 2022-2023 yıllarındaki ziyaretleri ekonomik işbirliğini canlandırdı. Bu görüşme, Körfez ülkelerinin Türkiye'ye yönelik yatırım kararlarını etkileyebilecek ortak bir pozisyon belirleme çabası olarak yorumlanabilir. Ekonomik cephede, BAE ve Suudi Arabistan ile yapılan anlaşmalar Türkiye'nin döviz rezervlerine katkı sağlarken, enerji alanında da işbirliği fırsatları sunuyor. Ancak bölgesel rekabet (örneğin Katar ile ilişkiler veya İsrail normalleşmesi) Türkiye için hassas dengeler içeriyor. Bu nedenle, Suudi-BAE ekseninin atacağı adımlar, Türkiye'nin Doğu Akdeniz, Suriye ve Libya politikalarını doğrudan etkileme potansiyeline sahip.
