Husilere bağlı medya, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun Yemen genelinde son 24 saat içinde 110 saldırı düzenlediğini bildirdi. Saldırıların başkent Sanaa ve çevresindeki hedeflere yoğunlaştığı belirtilirken, Husiler sivil kayıplar olduğunu öne sürdü. Suudi yetkililerden ise henüz resmi bir açıklama gelmedi. Bu gelişme, ABD'nin Yemen'deki Husi hedeflerine yönelik geniş kapsamlı operasyonlar başlatmasının ardından bölgede artan askeri hareketliliğin son halkası olarak görülüyor.
Çatışmanın arka planı ve son tırmanma
Yemen'de 2014'ten bu yana süren iç savaş, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun 2015'te başlattığı askeri müdahaleyle uluslararası bir boyut kazandı. Husiler, ülkenin kuzeyi ve başkent Sanaa'nın büyük bölümünü kontrol ederken, Suudi Arabistan ve müttefikleri Husileri İran'ın bölgedeki uzantısı olarak görüyor. Son haftalarda ABD'nin Husilere yönelik hava saldırılarını artırması, Suudi koalisyonunun da operasyonlarını yoğunlaştırmasına yol açtı. Husiler, bu saldırılara karşılık olarak Suudi topraklarına ve Kızıldeniz'deki gemilere yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını sürdürüyor. Birleşmiş Milletler, Yemen'deki insani krizin derinleştiği uyarısında bulunurken, saldırıların sivil altyapıyı hedef aldığı yönündeki iddialar endişe yaratıyor.
Husi yetkililer, son saldırılarda özellikle Sanaa'nın güneyindeki Dhamar ve Hudeyde illerinde yoğunlaşan hava akınlarının sivil yerleşim alanlarını vurduğunu iddia ediyor. Suudi Arabistan ise saldırıların Husilerin askeri kapasitesini hedef aldığını ve sivillerin zarar görmemesi için gerekli önlemlerin alındığını savunuyor. Ancak bağımsız kaynaklar, Yemen'de hava saldırılarında ölen sivillerin sayısının her geçen gün arttığını doğruluyor. Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü, taraflara sivil kayıpları önleme çağrısı yaparken, soruşturma taleplerini yineliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Yemen'deki çatışma, yalnızca ülke içi bir mesele olmaktan çıkıp bölgesel bir güç mücadelesine dönüşmüş durumda. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve ABD'nin desteklediği koalisyon ile İran'ın desteklediği Husiler arasındaki gerilim, Kızıldeniz ve Basra Körfezi'ndeki deniz ticaret yollarını da tehdit ediyor. Son dönemde Husilerin Kızıldeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıları, küresel tedarik zincirinde aksamalara ve sigorta maliyetlerinin artmasına neden oldu. ABD, bu saldırılara karşı uluslararası bir deniz gücü oluşturma çabasında. Öte yandan, Yemen'deki insani durum kritik: BM'ye göre 24 milyondan fazla kişi yardıma muhtaç durumda ve milyonlarca kişi iç göçe zorlanmış durumda. Suudi Arabistan'ın Yemen'deki askeri varlığı, aynı zamanda Orta Doğu'da İran'la olan vekalet savaşının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Son saldırılar, Husilerin Suudi topraklarına yönelik füze saldırılarına misilleme niteliği taşıyor.
Uluslararası toplum, Yemen'de kapsamlı bir ateşkes için çabalarını sürdürüyor ancak taraflar arasındaki güvensizlik ve dış müdahaleler, barış sürecini zora sokuyor. BM Yemen Özel Temsilcisi, tüm taraflara itidal çağrısında bulunurken, sivil kayıpların artmasından endişe duyduğunu ifade etti. ABD Dışişleri Bakanlığı ise Husilerin saldırılarını kınadığını, ancak Suudi koalisyonunun da sivil kayıpları önlemesi gerektiğini belirtti. Bölgesel uzmanlar, Suudi Arabistan'ın Husilere yönelik saldırılarının İran ile yürütülen dolaylı müzakereleri olumsuz etkileyebileceği görüşünde.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Yemen'deki tırmanma, Türkiye'nin bölgesel güvenlik ve deniz ticareti açısından yakından ilgilendiriyor. Kızıldeniz'deki istikrarsızlık, Süveyş Kanalı üzerinden yapılan ticaretin aksamasına ve enerji fiyatlarının yükselmesine yol açarak Türk ekonomisini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca Türkiye, Suudi Arabistan ve İran ile dengeli ilişkiler yürütürken, Yemen'deki vekalet savaşının derinleşmesi bölgesel gerilimi artırabilir. Türk dış politikası, Yemen'de siyasi çözüm ve insani yardımların önceliklendirilmesini savunuyor. Son gelişmeler, Türkiye'nin Orta Doğu'da diplomatik angajmanını ve insani yardım çabalarını yoğunlaştırmasını gerekli kılabilir.
