Suudi Arabistan'ın Yemen Büyükelçisi Muhammed bin Said el-Cabir, Suudi destekli Yemen hükümet güçlerinin stratejik Bab el-Mendeb Boğazı'nı Husilerden geri aldığını duyurdu. Husiler ise bu iddiayı reddederek Riyad Havalimanı'na yönelik yeni saldırılar düzenledi. Boğaz, Kızıldeniz ile Aden Körfezi'ni birbirine bağlayan ve küresel deniz ticaretinin yaklaşık yüzde 12'sinin geçtiği kritik bir su yolu.
Gelişmenin Arka Planı
Yemen'de yıllardır süren iç savaşta Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon, İran destekli Husilere karşı Yemen hükümetini destekliyor. Bab el-Mendeb Boğazı, 2014'ten bu yana büyük ölçüde Husilerin kontrolü altındaydı ve bu durum Kızıldeniz'deki uluslararası deniz trafiği için ciddi bir tehdit oluşturuyordu. Suudi elçinin açıklamasına göre, son operasyonlarda müttefik güçler boğazın doğu yakasındaki stratejik noktaları ele geçirdi. Ancak Husi sözcüsü Muhammed Abdüsselam, yaptığı yazılı açıklamada bu iddiaları "asılsız" olarak nitelendirdi ve koalisyon güçlerinin bölgede hiçbir ilerleme kaydedemediğini savundu. Husiler ayrıca Riyad Havalimanı'na insansız hava araçları ve balistik füzelerle saldırı düzenlediklerini duyurdu; Suudi yetkililer saldırıda can kaybı olmadığını, havalimanı operasyonlarının sürdüğünü bildirdi. Bu saldırılar, Suudi Arabistan'ın güney sınırındaki çatışmaların yeniden alevlendiğini gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bab el-Mendeb Boğazı, Avrupa ile Asya arasındaki deniz ticareti için hayati önem taşıyor. Son aylarda Husilerin Kızıldeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıları, küresel nakliye maliyetlerini artırmış ve birçok şirketi Ümit Burnu üzerinden daha uzun ve pahalı rotalara yönlendirmişti. Boğazın kontrolü, hem askeri hem de ekonomik açıdan büyük bir jeopolitik önem taşıyor. İran'ın Husilere verdiği destek, Suudi Arabistan ile İran arasındaki vekalet savaşının bir yansıması. ABD ve Batılı ülkeler, boğazdaki seyrüsefer özgürlüğünü sağlamak için bölgede donanma unsurları bulunduruyor. Öte yandan, Suudi Arabistan'ın 2015'ten bu yana sürdürdüğü askeri müdahale, milyarlarca dolarlık maliyet ve binlerce sivil kayıpla sonuçlandı. Birleşmiş Milletler, Yemen'deki insani krizi dünyanın en büyük insani felaketi olarak tanımlıyor. Son gelişmeler, çatışmanın seyrini değiştirebilir ve barış görüşmelerini yeniden gündeme getirebilir. Ancak tarafların birbirini yalanlayan açıklamaları, sahada durumun belirsizliğini koruduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bab el-Mendeb Boğazı, Türkiye'nin Asya ve Afrika ile deniz ticareti için kritik bir geçiş noktası. Boğazdaki istikrarsızlık, Türk ihracatçıları için navlun maliyetlerini artırabilir ve tedarik zincirlerinde aksamalara yol açabilir. Ayrıca Türkiye, Yemen'deki krize insani yardım ve diplomatik çözüm çağrılarıyla yakından ilgileniyor. Suudi Arabistan ve İran arasındaki gerilimin tırmanması, bölgesel istikrarı tehdit ederek Türkiye'nin Orta Doğu'daki diplomatik dengelerini etkileyebilir. Türkiye, hem Suudi Arabistan hem de İran ile ilişkilerini yönetmeye çalışırken, Boğaz'daki gelişmeleri yakından takip ediyor.
