Suudi Arabistan öncülüğündeki Yemen askeri koalisyonu, ülkenin kuzeyini kontrol eden İran destekli Husilerin Kızıldeniz'de ticari gemilere yönelik tehditlerine karşılık olarak güç kullanma hakkını saklı tuttuğunu açıkladı. Koalisyon sözcüsü Tuğgeneral Turki el-Maliki tarafından yapılan yazılı açıklamada, Husilerin son dönemde uluslararası deniz ticaretini hedef alan eylemlerinin kabul edilemez olduğu vurgulanarak, bu tür tehditlere karşı "gerekli tüm önlemlerin alınacağı" ifade edildi. Açıklamada ayrıca, Husilerin eylemlerinin bölgesel istikrarı tehdit ettiği ve uluslararası hukukun ihlali anlamına geldiği belirtildi.
Husilerin deniz ticareti hedef alan saldırıları
Yemen'de 2014 yılından bu yana devam eden iç savaşta, İran'ın askeri ve lojistik desteğini alan Husiler, ülkenin başkenti Sana dahil olmak üzere stratejik bölgeleri kontrol ediyor. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon ise 2015 yılından bu yana uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetini destekliyor. Son aylarda Husiler, Gazze'deki savaşa tepki olarak Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarını artırdı. Kasım 2023'ten bu yana Husilerin İsrail bağlantılı olduğunu iddia ettiği çok sayıda gemiye insansız hava araçları, füzeler ve silahlı botlarla saldırdığı bildiriliyor. Bu saldırılar, küresel deniz ticaretinin yaklaşık yüzde 12'sinin geçtiği Kızıldeniz rotasını ciddi şekilde tehdit ediyor. Husilerin lideri Abdulmelik el-Husi, İsrail'in Gazze'deki operasyonları durana kadar İsrail bağlantılı gemileri hedef almaya devam edeceklerini açıklamıştı.
Bölgesel ve uluslararası yansımalar
Suudi Arabistan'ın sert açıklaması, bölgedeki tansiyonun daha da yükseleceğine işaret ediyor. Koalisyonun askeri yanıtının, Husilerin saldırı kapasitesini sınırlamaya yönelik hava operasyonları veya deniz güvenliği önlemleri şeklinde olabileceği değerlendiriliyor. Ancak bu hamle, Suudi Arabistan ile İran arasındaki gerilimi de yeniden alevlendirme potansiyeli taşıyor. İran, Husilere verdiği desteği sürdürürken, Suudi Arabistan'ın askeri müdahalesi iki ülke arasında 2023 yılında Çin arabuluculuğunda varılan normalleşme sürecini olumsuz etkileyebilir. Öte yandan ABD, Kızıldeniz'deki ticari gemileri korumak amacıyla Refah Muhafızı Operasyonu adıyla çok uluslu bir deniz gücü oluşturduğunu duyurmuştu. Suudi Arabistan'ın bu operasyona dahil olup olmayacağı merak konusu. Koalisyonun bağımsız hareket etmesi, ABD ve müttefikleriyle koordinasyonu da gündeme getirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kızıldeniz'de artan tansiyon, Türkiye için önemli ekonomik ve jeopolitik sonuçlar doğuruyor. Türkiye, deniz ticaretinde Kızıldeniz-Süveyş Kanalı rotasını yoğun şekilde kullanan ülkeler arasında yer alıyor. Husilerin saldırıları nedeniyle bazı büyük deniz taşımacılığı şirketlerinin Ümit Burnu'na yönelmesi, nakliye maliyetlerini artırarak Türkiye'nin ihracat ve ithalatını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca bölgedeki istikrarsızlık, Türkiye'nin Körfez ülkeleriyle geliştirdiği ticari ve diplomatik ilişkileri de tehdit ediyor. Türkiye, Husilerin meşruiyetini tanımazken, İran'ın bölgedeki nüfuzuna karşı Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'yle yakınlaşma stratejisi izliyor. Bu nedenle çatışmanın tırmanması, Türkiye'nin bölgesel dengeleri yönetme becerisini test edecek bir gelişme olarak öne çıkıyor.
