Suudi Arabistan, son yıllarda izlediği dış politika ve stratejik kararlarla kendi talihsizliğini hazırlıyor. Uzmanlara göre, Riyad yönetimi kaçırdığı fırsatlar ve yaptığı stratejik hatalar nedeniyle bölgesel ve küresel arenada zor durumda. Veliaht Prens Muhammed bin Selman liderliğindeki ülke, Vizyon 2030 projesiyle ekonomik çeşitlendirme hedeflerken, dış politikada izlediği agresif hamleler ve yanlış hesaplar, Suudi Arabistan'ın uluslararası itibarını ve güvenilirliğini olumsuz etkiliyor.
Stratejik Hatalar ve Kaçırılan Fırsatlar
Suudi Arabistan'ın son dönemdeki en büyük stratejik hatalarından biri, Yemen'deki iç savaşa müdahalesi oldu. 2015 yılında başlatılan askeri operasyon, yıllardır süren ve büyük bir insani krize yol açan bir çatışmaya dönüştü. Riyad'ın bu girişimi, uluslararası toplumda ciddi eleştirilere neden oldu ve Suudi Arabistan'ın itibarını zedeledi. Ayrıca, müdahalenin maliyeti, ülkenin ekonomik kaynaklarını tüketiyor.
Bir diğer önemli hata ise, 2017 yılında Katar'a uygulanan ambargo oldu. Bu karar, Körfez İşbirliği Konseyi içinde derin bölünmelere yol açtı ve Suudi Arabistan'ın liderlik rolünü zayıflattı. Ambargonun kaldırılması 2021'de sağlansa da, bu süreçte yaşanan güven kaybı, bölgesel işbirliğini olumsuz etkiledi.
Suudi Arabistan'ın insan hakları konusundaki sicili de uluslararası baskıyı artırıyor. Cemal Kaşıkçı'nın 2018'de öldürülmesi, ülkenin imajına büyük darbe vurdu. Bu olay, Batılı ülkelerle ilişkilerde gerilime yol açtı ve Suudi Arabistan'ın diplomatik çevrelerdeki güvenilirliğini ciddi şekilde sarstı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Suudi Arabistan'ın bu hataları, bölgesel denklemlerde etkisini artırıyor. Özellikle İran ile rekabet, bölgeyi daha da istikrarsızlaştırıyor. Riyad'ın Yemen'deki askeri müdahalesi, İran destekli Husilere karşı net bir zafer elde edememişken, Suudi Arabistan'ın askeri ve ekonomik kaynakları tükeniyor. Bu durum, ülkenin bölgesel güç olarak konumunu zayıflatıyor.
Küresel ölçekte ise, Suudi Arabistan'ın petrol politikaları ve OPEC+ kararları, uluslararası toplumda tartışmalara neden oluyor. Özellikle ABD ile ilişkiler, petrol üretim kararları nedeniyle gerilmiş durumda. Biden yönetimi, Suudi Arabistan'ın insan hakları ihlallerini sık sık gündeme getirirken, Riyad'ın Rusya ile enerji alanındaki iş birliği, Batı'yı endişelendiriyor.
Suudi Arabistan'ın Vizyon 2030 projesi, ekonomik çeşitlendirme ve reform hedeflerini içeriyor. Ancak bu projenin başarısı, dış politikadaki bu olumsuzluklardan etkileniyor. Yabancı yatırımların ülkeye çekilmesi, siyasi istikrar ve uluslararası itibarla yakından ilişkili. Suudi Arabistan'ın mevcut stratejik hataları, bu hedefleri baltalıyor ve ülkenin geleceği üzerinde belirsizlik yaratıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Suudi Arabistan'ın içinde bulunduğu zor durum, Türkiye için hem fırsatlar hem de riskler barındırıyor. Ankara, son yıllarda Suudi Arabistan ile ilişkileri normalleştirme çabası içinde. Bu süreçte, Riyad'ın zayıflayan konumu, Türkiye'nin bölgesel nüfuzunu dengeleme açısından yeni fırsatlar sunabilir. Ancak Suudi Arabistan'ın istikrarsızlığı, Körfez bölgesindeki güvenlik dinamiklerini olumsuz etkileyebilir ve Türkiye'nin ticari çıkarlarını da tehlikeye atabilir. Türkiye'nin, Suudi Arabistan ile olan ilişkilerini dikkatli bir denge politikasıyla yönetmesi, bölgesel barış ve istikrarın korunmasına katkı sağlayabilir.
