İsrail'in 1967'de işgal ettiği Golan Tepeleri'nde yaşayan Dürzi toplumu, Suriye'deki iç savaşın yarattığı belirsizlik ve İsrail ile artan ekonomik entegrasyonun etkisiyle, İsrail seçimlerine katılım konusunda tarihsel çekincelerini aşmaya başladı. Geçmişte İsrail vatandaşlığı ve seçimlere katılım, Suriye rejimine sadakatle çeliştiği gerekçesiyle gizli yapılırken, bugün özellikle genç kuşak arasında açık oy kullanma eğilimi güçleniyor. Bu değişim, bölgede jeopolitik dengelerin yeniden şekillendiğine işaret ediyor.
Golan Dürzilerinin İsrail Seçimlerine Katılımındaki Değişim
Golan Tepeleri'nde yaklaşık 27 bin Dürzi yaşıyor. İsrail'in 1981'de bölgeyi ilhak etme kararı uluslararası alanda tanınmamış olsa da, Dürzilere İsrail vatandaşlığı hakkı tanınmış durumda. Ancak bugüne kadar Dürzilerin büyük çoğunluğu bu hakkı kullanmaktan kaçındı; zira Suriye ile olan ailevi ve kültürel bağlar ve Esad rejiminin olası misilleme korkusu, statükoyu korumalarında etkili oldu. Suriye iç savaşı öncesinde, İsrail seçimlerinde oy kullanan Dürziler, bunu genellikle gizlice yapıyor ve kamuoyundan saklıyordu.
Ancak Suriye'de 2011'de başlayan iç savaş, Dürzi toplumunun güvenlik algısını derinden sarstı. Esad rejiminin kontrolünü kaybetmesi ve bölgede artan istikrarsızlık, Golan Dürzileri için Suriye'ye bağlılığın getirdiği riskleri artırdı. Aynı zamanda İsrail'deki yaşam standartları, ekonomik fırsatlar ve görece güvenlik ortamı, özellikle gençler için İsrail ile daha fazla entegrasyonu cazip hale getirdi. Son yıllarda İsrail vatandaşlığına başvuran Dürzi sayısında artış gözlemleniyor. Yine de bu kimlik değişimi hassas bir denge içeriyor; birçok Dürzi hala Suriye ile bağlarını koruyor ve İsrail'e tam entegrasyondan çekiniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: İsrail'in Golan Politikası ve Dürzi Toplumu
İsrail, Golan Tepeleri'ni 1967 Altı Gün Savaşı'nda Suriye'den aldı ve 1981'de tek taraflı olarak ilhak etti. BM Güvenlik Konseyi'nin 497 sayılı kararı bu ilhakı geçersiz saydı. ABD, 2019'da Trump yönetimi döneminde Golan'ı İsrail toprağı olarak tanıyan tek ülke oldu. Bu tanıma, uluslararası hukuk açısından tartışmalı olsa da, İsrail'in bölgedeki egemenlik iddiasını güçlendirdi. Dürzilerin İsrail seçimlerine artan katılımı, İsrail'in bölgedeki meşruiyet arayışına hizmet ederken, Suriye ve müttefikleri için rahatsız edici bir gelişme olarak görülüyor.
Dürzi toplumu, Ortadoğu'da dağınık bir dini azınlık olarak bilinir; Lübnan, Suriye, İsrail ve Ürdün'de yaşarlar. Golan Dürzileri, Suriye'deki iç savaş sırasında İsrail ile ilişkilerini sürdürürken, bir yandan da Suriye'deki akrabalarına insani yardım götürmeye çalıştılar. İsrail hükümeti, Golan'daki Dürzi köylerine yönelik yatırımları artırarak ve istihdam olanakları yaratarak bu toplumu kazanmaya çalışıyor. Ancak Dürzilerin bir kısmı hala Suriye kimliğini koruyor ve İsrail siyasetine katılımı, Suriye rejimiyle olası bir hesaplaşma olarak görüyor. Son seçimlerde, Dürzi toplumundan bazı isimlerin açıkça oy kullanacağını beyan etmesi, sembolik bir dönüşümün işareti olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Golan Tepeleri'nin statüsü konusunda uluslararası hukuku ve Suriye'nin toprak bütünlüğünü savunan bir tutum sergiliyor. Dürzilerin İsrail seçimlerine artan katılımı, İsrail'in bölgedeki nüfuzunu genişletme çabası olarak okunabilir. Bu durum, Türkiye'nin Orta Doğu'daki dengeleri gözetirken, özellikle Suriye politikasında mezhepsel ve etnik hassasiyetleri dikkate almasını gerektiriyor. Ayrıca, İsrail'in Dürzi toplumu üzerinden bölgesel meşruiyet kazanma girişimi, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destekle çelişen bir zemin yaratabilir. Türkiye, Golan'daki gelişmeleri yakından izleyerek, Suriye'deki istikrarsızlığın sınırlarına yansımalarını da değerlendirmek durumunda.
