Suriye, Pazar günü Ürdün'de İsrail ile üst düzey görüşmeler gerçekleştirdiğini duyurdu. Şam yönetimi, görüşmelerde son dönemdeki İsrail saldırılarının ardından gerilimi düşürme ve ülkesinin İsrail ile Türkiye arasındaki tansiyonun dışında tutulması konularının ele alındığını açıkladı. Suriye'nin müttefiki olan Türkiye ile İsrail arasındaki gerilim, bölgedeki dengeleri etkilerken, Şam'ın bu görüşmeleri arabuluculuk çabaları olarak yorumlandı.
Görüşmelerin arka planı
Suriye Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, görüşmeler tarafların Ocak ayında istihbarat paylaşımı konusunda anlaşmaya varmasının ardından gerçekleştirildi. Bu anlaşma, Suriye'deki çatışmaların sona erdirilmesi ve istikrarın sağlanmasına yönelik uluslararası çabaların bir parçası olarak değerlendiriliyor. Görüşmelerde ayrıca, son haftalarda artan İsrail hava saldırılarının sona erdirilmesi ve sınır güvenliğinin sağlanması konularının masaya yatırıldığı belirtildi.
Suriye'de 2011'de başlayan iç savaşın ardından İsrail, Suriye topraklarında İran destekli güçlere ve Hizbullah'a yönelik yüzlerce hava saldırısı düzenlemişti. Bu saldırılar, Şam yönetiminin kontrolünü zayıflatırken, bölgedeki istikrarsızlığı artırmıştı. Son dönemde ise Esad rejiminin Arap dünyasıyla normalleşme süreci, İsrail ile görüşme ihtimalini gündeme getirmişti. Ürdün'ün ev sahipliğinde gerçekleşen bu görüşmeler, iki ülke arasındaki ilk üst düzey temaslardan biri olarak kayıtlara geçti.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail ile Türkiye arasındaki gerginlik, özellikle Gazze'deki çatışmaların ardından tırmanmıştı. Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destek ve İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları, Ankara ile Tel Aviv arasında diplomatik krize yol açmıştı. Suriye'nin bu gerginlikte arabuluculuk yapması, bölgedeki güç dengelerini değiştirebilir. Şam'ın, Türkiye ile ilişkilerini güçlendirmeye çalışırken, İsrail ile de diyalog kanallarını açık tutması, Suriye'nin bölgesel aktörler arasında manevra alanını genişletme çabası olarak görülüyor.
ABD ve Rusya'nın da dahil olduğu küresel güçler, Suriye'deki gelişmeleri yakından izliyor. İsrail-Suriye görüşmeleri, İran'ın bölgedeki nüfuzunu azaltmaya yönelik çabalarla da örtüşüyor. İsrail, İran'ın Suriye'deki askeri varlığını sınırlamak için Şam yönetimiyle dolaylı müzakereler yürütüyor. Ürdün'deki görüşmelerin, bu sürecin bir parçası olduğu ve tarafların güven artırıcı önlemler üzerinde mutabık kaldığı belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Ortadoğu'daki dış politikası açısından kritik bir önem taşıyor. Suriye ile İsrail arasındaki görüşmeler, Türkiye'nin bölgedeki etkisini doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünü desteklerken, İsrail ile yaşadığı gerginlikte Şam'ın arabuluculuk yapması, Ankara'nın çıkarlarına hizmet edebilir. Özellikle Türkiye'nin PKK/YPG'ye yönelik operasyonları ve Suriye'nin kuzeyindeki varlığı, İsrail'in Suriye'ye yönelik politikalarıyla kesişebilir. Bu görüşmeler, Türkiye'nin bölgesel dengeleri yeniden gözden geçirmesine yol açabilir ve Ankara'nın Şam ile ilişkilerini normalleştirme çabalarını etkileyebilir. Sonuç olarak, bu gelişmeler Türk dış politikası için hem fırsatlar hem de riskler barındırıyor.
