Sudan ordusu, ülkenin orta kesimindeki Kuzey Kordofan eyaletinde Çin yapımı FH-95 tipi bir insansız hava aracını (İHA) düşürdüğünü duyurdu. Askeri kaynaklar, aracın keşif ve saldırı amaçlı olduğunu belirtirken, bu olayın son iki hafta içinde aynı modelden düşürülen üçüncü İHA olduğunu açıkladı. Ordu, düşürülen aracın Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) tarafından kullanıldığını ve bölgedeki operasyonlar sırasında tespit edilerek etkisiz hale getirildiğini bildirdi.
Gelişmenin Arka Planı
Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ile paramiliter RSF arasında şiddetli bir iç savaşa sahne oluyor. Çatışmalar başkent Hartum başta olmak üzere Darfur, Kordofan ve diğer bölgelere yayılmış durumda. Taraflar, savaşta üstünlük sağlamak için insansız hava araçlarını yoğun şekilde kullanıyor. FH-95, Çin merkezli China Aerospace Science and Industry Corporation (CASIC) tarafından geliştirilen, orta irtifa uzun dayanıklılık (MALE) sınıfında bir İHA. 24 saate kadar havada kalabilen araç, keşif, gözetleme ve hassas vuruş yeteneklerine sahip. RSF'nin bu tür gelişmiş silahları Çin'den doğrudan veya dolaylı yollarla temin ettiği iddia ediliyor. Ordu kaynakları, son iki haftada düşürülen üç FH-95'in, RSF'nin hava keşif kapasitesine ciddi darbe vurduğunu savunuyor. Uzmanlar, bu durumun RSF'nin operasyonel planlamasını olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Sudan'daki iç savaş, bölgesel güçlerin ve küresel aktörlerin ilgisini çekiyor. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), RSF'ye askeri destek sağlamakla suçlanırken, Mısır ve Suudi Arabistan orduya yakın duruyor. Çin'in her iki tarafa da silah sattığı yönünde iddialar bulunuyor. FH-95'lerin düşürülmesi, Çin yapımı silahların çatışma bölgelerinde yaygınlaştığını gösteriyor. Ayrıca, bu durum Afrika Boynuzu ve Sahel bölgesinde İHA kullanımının arttığı bir döneme işaret ediyor. Sudan'daki savaş, bölgesel istikrarı tehdit ederken, mülteci akınları ve insani kriz komşu ülkeleri de etkiliyor. Birleşmiş Milletler, çatışmaların durdurulması için taraflara çağrı yapıyor ancak kalıcı bir ateşkes sağlanamıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Sudan'daki çatışmada tarafsız bir pozisyon izlemeye çalışırken, başta insani yardım olmak üzere çeşitli alanlarda diplomasi yürütüyor. FH-95 İHA'larının düşürülmesi, Türkiye'nin kendi İHA teknolojisinin (Bayraktar TB2, Akıncı) bölgedeki etkinliği açısından dolaylı bir anlam taşıyor. Türkiye, daha önce Sudan ordusuna Bayraktar TB2 tedarik etmişti ve bu araçlar sahada kullanılıyor. RSF'nin Çin yapımı İHA'larla donatılması, iki ülke arasındaki teknoloji rekabetini akla getiriyor. Ayrıca, Sudan'daki istikrarsızlık Kızıldeniz güvenliğini ve Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki çıkarlarını etkileyebileceğinden, gelişmeler Ankara tarafından yakından takip ediliyor.
