Birleşmiş Milletler'e bağlı Uluslararası Göç Örgütü (IOM), Sudan'da insani yardım ağlarının çökme riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu. IOM, acil bağış yapılmaması halinde barınma ve temel yardım malzemelerinin bu ay sonuna kadar tükenebileceğini bildirdi. Ülkedeki iç savaş, milyonlarca insanı yerinden ederken, insani erişim giderek zorlaşıyor.
İç savaşın gölgesinde insani kriz derinleşiyor
Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasındaki çatışmalara sahne oluyor. Çatışmalar başkent Hartum ve çevresinin yanı sıra Darfur ve Kordofan gibi geniş bölgelere yayılmış durumda. Birleşmiş Milletler verilerine göre, ülke içinde 8 milyondan fazla insan yerinden edildi ve 25 milyondan fazla insan insani yardıma muhtaç hale geldi.
IOM, özellikle barınma malzemeleri, battaniye, hijyen kiti ve gıda dışı yardım malzemelerinin kritik seviyeye indiğini belirtiyor. Örgüt, mevcut stokların bu ay sonuna kadar tükenebileceğini ve yeni bağışların acilen ulaşmaması halinde milyonlarca kişinin temel ihtiyaçlarını karşılayamayacağını vurguluyor.
Sudan'da insani erişim, çatışan tarafların yardım konvoylarına izin vermemesi, bürokratik engeller ve güvenlik riskleri nedeniyle son derece kısıtlı. Bazı bölgelerde yardım kuruluşları neredeyse hiç ulaşamıyor. IOM, bu koşullar altında yardım operasyonlarının sürdürülebilirliğinin tehlikeye girdiğini kaydediyor.
Uluslararası toplumun yetersiz finansmanı
Birleşmiş Milletler, Sudan için 2024 yılında ihtiyaç duyulan 2,7 milyar dolarlık insani yardım fonunun sadece yüzde 30'unun karşılandığını açıklamıştı. Bu finansman açığı, sahadaki yardım kuruluşlarının operasyonlarını daraltmasına yol açıyor. IOM, özellikle son haftalarda bağış akışının yavaşladığını ve mevcut kaynakların tükenmek üzere olduğunu belirtiyor.
Uzmanlar, Sudan'daki insani krizin dünya gündeminde yeterince yer bulamadığını ve Ukrayna ile Gazze'deki krizlerin uluslararası kamuoyunun dikkatini dağıttığını ifade ediyor. Bu durum, Sudan'da milyonlarca insanın kaderini belirsiz bırakıyor.
BM yetkilileri, özellikle kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte barınma ve ısınma ihtiyaçlarının artacağını, mevcut kaynaklarla bunun karşılanamayacağını dile getiriyor. IOM, uluslararası bağışçılara çağrıda bulunarak, acil finansman sağlanmazsa insani yardım ağının tamamen çökebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sudan'daki insani kriz, Türkiye'nin bölgesel istikrar ve insani diplomasi açısından önemli bir sınavdır. Türkiye, Afrika Boynuzu'nda artan nüfuzu ve insani yardım kuruluşları aracılığıyla bölgede aktif rol oynamaktadır. Sudan'daki çöküş, Türkiye'nin Kızıldeniz ve Doğu Afrika'daki ticari ve stratejik çıkarlarını da olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, yeni bir göç dalgası riski, Türkiye'nin zaten üzerinde baskı olan mülteci politikalarını daha da zorlayabilir. Türkiye'nin insani yardım kapasitesini kullanarak Sudan'a destek sağlaması, hem bölgesel itibarını artıracak hem de uzun vadeli istikrara katkı sunacaktır.
