Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı ve Ordu Komutanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan, ülkesinin Sudan halkının güvenlik ve istikrarını sağlamayan hiçbir barış önerisini kabul etmeyeceğini veya takip etmeyeceğini söyledi. Anadolu Ajansı'nın aktardığı habere göre Burhan, Cuma günü yaptığı açıklamada, barış sürecine ilişkin herhangi bir girişimin öncelikle Sudanlıların temel ihtiyaçlarını karşılaması gerektiğini vurguladı. Bu açıklama, ülkede nisan ayında patlak veren ve halen devam eden çatışmaların ardından yürütülen uluslararası arabuluculuk çabalarına önemli bir mesaj niteliği taşıyor.
Çatışmaların Gölgesinde Barış Arayışı
Sudan, 15 Nisan 2023'te düzenli ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında başlayan şiddetli çatışmalara sahne oluyor. Çatışmaların başlamasından bu yana binlerce kişi hayatını kaybetti, milyonlarca kişi yerinden edildi ve ülke insani bir krizin eşiğine geldi. Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği başta olmak üzere uluslararası toplum, ateşkes ve siyasi çözüm için yoğun çaba harcıyor. Ancak taraflar arasındaki güvensizlik ve farklı talepler nedeniyle kalıcı bir barış sağlanamadı. Burhan'ın bu açıklaması, barış sürecinde ordunun kırmızı çizgilerini net bir şekilde ortaya koyuyor. Orgeneral Burhan, daha önce yaptığı konuşmalarda da RSF'nin silahsızlandırılması ve yeniden yapılandırılması gerektiğini vurgulamış, bu koşullar sağlanmadan ateşkesin anlamsız olacağını belirtmişti. Cuma günkü açıklamasında ise bu tutumu daha da netleştirerek, halkın güvenliğini tehdit eden her türlü öneriye kapıyı kapatmış oldu.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Sudan'daki çatışma, sadece ülke sınırları içinde kalmayarak bölgesel istikrarı da tehdit ediyor. Mısır, Etiyopya, Çad ve Güney Sudan gibi komşu ülkeler, çatışmaların yayılmasından ve mülteci akınlarından endişe duyuyor. Ayrıca Kızıldeniz'in stratejik önemi göz önüne alındığında, Sudan'daki istikrarsızlık küresel deniz ticareti ve enerji güvenliği açısından da risk oluşturuyor. Burhan'ın açıklaması, Suudi Arabistan ve ABD liderliğindeki Cidde müzakereleri de dahil olmak üzere uluslararası barış girişimlerine karşı ordunun ne kadar katı bir pozisyon aldığını gösteriyor. Bu durum, müzakerelerin tıkanmasına ve çatışmaların daha da uzamasına yol açabilir. Öte yandan, bazı analistler Burhan'ın bu söyleminin, ordu içindeki muhalif sesleri bastırmak ve kendi konumunu güçlendirmek için bir strateji olduğunu da öne sürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sudan, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz politikalarında önemli bir partnerdir. İki ülke arasında savunma, ticaret ve kültürel alanlarda işbirliği mevcuttur. Çatışmaların başlamasıyla Türkiye, Sudan'daki diplomatik misyonunu geçici olarak kapatmış ve vatandaşlarını tahliye etmişti. Burhan'ın barış sürecine yönelik katı tutumu, çatışmaların daha da uzayabileceğine işaret ediyor. Bu durum, Türkiye'nin Sudan'daki yatırımlarını ve bölgesel nüfuzunu olumsuz etkileyebilir. Öte yandan Türkiye, hem Sudan hükümeti hem de RSF ile temas halinde olan az sayıda ülkeden biri olarak arabuluculuk potansiyeline sahip. Ankara'nın bu süreçte dengeli bir politika izleyerek hem istikrarın sağlanmasına katkıda bulunması hem de kendi çıkarlarını koruması beklenir.
