Sudan'ın kuzeyinde, Nijer sınırına yakın bir bölgede bulunan altın madenine cumartesi günü düzenlenen hava saldırısında en az 72 sivil madencinin hayatını kaybettiği açıklandı. Hak örgütü Acil Avukatlar (Emergency Lawyers) tarafından pazar günü yapılan açıklamaya göre, saldırı ülkenin kuzeyindeki geleneksel madencilik sahalarından birini hedef aldı. Bu, son birkaç ay içinde madencilik bölgelerine düzenlenen ikinci büyük saldırı olarak kayıtlara geçti.
Olayın ayrıntıları ve bağlamı
Sudan'da Nisan 2023'ten bu yana ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında süren iç savaş, ülkenin altın madenlerinin bulunduğu bölgelerine de sıçramış durumda. Ülkenin kuzeyindeki altın madenleri, uzun süredir yerel halkın geçim kaynağı olan geleneksel madencilik alanları. Ancak savaşın yayılmasıyla birlikte bu bölgeler daha sık çatışma ve saldırı riskiyle karşı karşıya kalıyor. Acil Avukatlar, saldırının sorumluluğunu hangi tarafın üstlendiğini henüz netleştiremedi; ancak görgü tanıkları, hava saldırısının bölgede faaliyet gösteren silahlı gruplardan biri tarafından gerçekleştirildiğini öne sürüyor. Sudan ordusu ve RSF arasındaki çatışmalar, özellikle Darfur ve Kordofan gibi madencilik bölgelerinde yoğunlaşırken, kuzeydeki altın sahaları da zaman zaman hedef alınıyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, iç savaş boyunca binlerce sivil hayatını kaybetti ve milyonlarca kişi yerinden edildi. Madencilik sahalarına yönelik saldırılar, ülkenin ekonomik olarak zaten kırılgan olan yapısını daha da zorlaştırıyor; zira altın, Sudan'ın en önemli ihraç ürünlerinden biri ve savaşın finansmanında da kritik bir rol oynuyor.
Bölgesel ve küresel yansımaları
Sudan'daki iç savaş, Afrika Boynuzu ve Sahel bölgesinde istikrarsızlığı artırırken, altın madenciliği üzerinden yürüyen ekonomik faaliyetler de uluslararası aktörlerin dikkatini çekiyor. Birleşik Arap Emirlikleri ve Rusya gibi ülkelerin Sudan'daki altın ticaretinde etkili olduğu biliniyor. Saldırı, savaşın sivil halk üzerindeki yıkıcı etkisini bir kez daha gözler önüne sererken, uluslararası toplumun Sudan'daki insani krize yönelik müdahale çağrılarını da artırabilir. BM ve insan hakları örgütleri, son aylarda madencilik bölgelerindeki sivil kayıplara ilişkin endişelerini dile getiriyordu. Ancak saldırıların arkasındaki güçlerin kimliği netleşmediği için sorumluluk konusunda belirsizlik sürüyor. Uzmanlar, bu tür saldırıların madencileri bölgeden kaçırarak yasadışı madenciliği ve silahlı grupların kontrolünü artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Sudan'da son yıllarda ekonomik ve diplomatik ilişkilerini güçlendirmeye çalışıyor; özellikle altın madenciliği ve enerji alanında yatırımlar bulunuyor. Ancak iç savaşın yayılması, Türk yatırımcılar ve bölgede faaliyet gösteren şirketler için güvenlik risklerini artırıyor. Ayrıca Sudan'daki istikrarsızlık, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki insani yardım ve arabuluculuk çabalarını zorlaştırabilir. Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu koruması için savaşın tarafları arasında denge gözetmesi ve sivil kayıplar konusunda uluslararası baskılarla karşılaşabileceği öngörülüyor. Altın tedarik zincirindeki olası aksamalar ise Türkiye'nin değerli metal ithalatını etkileyebilir.
