Sudan'ın orta kesimindeki bir altın madeninde meydana gelen çöküşte son günlerde en az 100 kişi hayatını kaybetti. Kazazedeler, ülkenin iç savaş nedeniyle çöken ekonomisinde geçim kaynağı olarak gördükleri altın arama yarışında hayatlarını kaybetti. Olay, Kuzey Kordofan eyaletinde, başkent Hartum'un yaklaşık 500 kilometre güneybatısındaki bir bölgede gerçekleşti.
Çöken Ekonomi ve Kaçak Madencilik
Sudan, Nisan 2023'ten bu yana ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki iç savaşla sarsılıyor. Çatışmalar, ülke ekonomisini büyük ölçüde tahrip etti; resmi iş imkânları daraldı, enflasyon yükseldi ve milyonlarca insan yoksulluğa sürüklendi. Bu ortamda altın, hayatta kalmak için tek umut haline geldi. Madencilik, hükümetin kontrolündeki bölgelerde dahi güvenlik önlemlerinden yoksun, denetimsiz bir şekilde yapılıyor.
Kaza, geleneksel yöntemlerle açılan bir maden ocağında meydana geldi. Yetkililer, ocakta gerekli güvenlik standartlarının bulunmadığını, ahşap desteklerin yetersiz olduğunu belirtti. Kurtarma çalışmaları sürerken, ölü sayısının artmasından endişe ediliyor. Madencilerin çoğu, geçimini sağlamak için bu tehlikeli işe mecbur kaldıklarını söylüyor.
Sudan, Afrika'nın en büyük altın üreticilerinden biri. Ancak altın gelirleri, savaşan taraflar arasında paylaşılamıyor; kaçakçılık ve yasadışı ticaret ülke ekonomisine zarar veriyor. Birleşmiş Milletler raporlarına göre, Sudan'dan her yıl milyarlarca dolarlık altın yurtdışına kaçırılıyor. Bu durum, ülkenin toparlanma çabalarını baltalıyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Sudan'daki altın madenciliği kazaları yeni değil; ancak savaş koşullarında can kayıpları hızla artıyor. Ülkedeki çatışma, komşu ülkelere de istikrarsızlık yayıyor. Mısır, Libya ve Çad gibi ülkeler, Sudan'dan kaçan mülteci akınlarıyla karşı karşıya. Ayrıca, altın ticareti üzerinden finanse edilen silahlı gruplar, bölgesel güvenliği tehdit ediyor.
Uluslararası toplum, Sudan'daki insani krize yeterli ilgiyi göstermiyor. BM, insani yardım çağrılarında bulunsa da, çatışmalar nedeniyle yardımlar ihtiyaç sahiplerine ulaşamıyor. Altın madeni kazası, savaşın sadece doğrudan çatışmalarla değil, dolaylı yollardan da can aldığını gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sudan'daki istikrarsızlık, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz politikalarını doğrudan etkiliyor. Türkiye, Sudan'da yatırımları ve insani yardımları olan bir ülke; ayrıca Sudan, Türkiye'nin Afrika açılımında stratejik bir ortak. Ancak savaş, Türk firmalarının faaliyetlerini zorlaştırıyor ve bölgesel güvenlik risklerini artırıyor. Altın kaçakçılığı, Türkiye üzerinden yapılan yasadışı ticaret için de bir tehdit oluşturuyor. Türkiye, Sudan'da barış ve istikrarın sağlanması için diplomatik çabalarını sürdürmeli; aksi halde Kızıldeniz'deki dengeler daha da bozulabilir.
