İngiltere’de eski Sağlık Bakanı Wes Streeting, Gazze’deki insani kriz konusunda hükümet içinde endişelerini dile getirmenin ‘duvara toslamak gibi’ olduğunu söyledi. Streeting’in bu açıklaması, eski bakanlardan Peter Mandelson’ın kendisini Gazze konusunda ‘histerik’ olarak tanımladığı mesajların bu hafta basına sızmasının ardından geldi. Streeting, Başbakan Keir Starmer liderliğindeki hükümetin Gazze politikasına yönelik artan eleştirilerin ortasında, konuyu gündeme getirenlerin sistematik olarak susturulduğunu ima etti.
Gelişmenin Arka Planı
Streeting’in sözleri, İşçi Partisi içinde Gazze konusunda derin bir bölünmeyi ortaya koyuyor. Parti genel başkanı Keir Starmer, savaşın başından itibaren İsrail’in kendini savunma hakkını destekleyen bir tutum benimserken, Streeting gibi bazı üst düzey isimler İsrail’in orantısız güç kullanımına daha eleştirel yaklaşıyor. Kamuoyuna yansıyan mesajlaşmalara göre, Mandelson, Streeting’i ‘histerik’ olarak niteliyor ve onun Gazze’deki duruma ilişkin değerlendirmelerini ‘abartılı’ buluyor. Streeting ise hükümet içinde konuyu gündeme getirmenin, kariyerini riske atmak anlamına geldiğini belirtiyor. İşçi Partisi içindeki bu gerilim, savaşın başlamasından bu yana geçen sürede, partinin birçok geleneksel seçmeni ve Müslüman topluluğu arasında ciddi bir güven kaybına yol açtı. Parti içi muhalifler, Starmer’ın İsrail yanlısı tutumunun partinin tabanıyla bağlarını zayıflattığını savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Streeting’in sözleri, sadece İngiltere iç siyaseti için değil, uluslararası kamuoyunda Gazze konusunda artan hassasiyetin bir yansıması. Birleşmiş Milletler ve birçok sivil toplum kuruluşu, Gazze’deki insani durumun felaket boyutlarına ulaştığı uyarısı yaparken, Batılı ülkelerin hükümetleri arasında da İsrail’e yönelik eleştiriler giderek yükseliyor. ABD ve Avrupa Birliği’ndeki bazı liderler, İsrail’in orantısız güç kullanmasına karşı çıkarken, İngiltere gibi ülkelerde hükümetlerin bu konuda bölünmüş olması, İsrail yanlısı lobilerin gücünü ve Batılı liderlerin bu konudaki ikilemini ortaya koyuyor. Özellikle İşçi Partisi gibi geleneksel olarak sol tandanslı partilerin içinde yaşanan bu çatlak, sosyal demokrat hareketin Orta Doğu politikalarındaki dönüşümünü de gözler önüne seriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme Türkiye için, uluslararası kamuoyunda Filistin meselesine ilişkin artan duyarlılığı göstermesi açısından önemli. Türkiye, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğinde savaşın başından bu yana Filistin’i destekleyen bir tutum sergiliyor ve İsrail’i sert bir dille eleştiriyor. İngiltere gibi büyük bir Avrupa ülkesinde hükümet içinde dahi bu konuda bir tartışma yaşanması, Türkiye’nin tezlerinin küresel ölçekte yankı bulduğunu gösteriyor. Ankara, bu tartışmaları kendi diplomatik söylemini güçlendirmek için kullanabilir. Ancak, İngiltere’deki İşçi Partisi içi bölünmenin, Türkiye-İngiltere ilişkilerine doğrudan bir etkisi beklenmiyor; zira iki ülke arasındaki ticari ve savunma iş birliği, siyasi farklılıklara rağmen devam ediyor.
