Andy Burnham'ın Downing Street'e adım atmasıyla birlikte, Guardian'ın kapsamlı veri analizi, İşçi Partisi'nin geleneksel destekçileriyle arasındaki derin çatlakları ve yeni Başbakan'ın kaçınması gereken tuzakları ortaya koyuyor. Keir Starmer, 2024 genel seçimlerindeki ezici zaferinin ardından büyük bir iyimserlik dalgasıyla 10 Numara'ya girdi. Ancak bu zaferin perde arkasında, partinin tarihsel olarak dayandığı sol görüşlü seçmenler, sendikalar ve işçi sınıfı arasında ciddi bir güven erozyonu yaşandı. Burnham, Manchester Belediye Başkanı olarak elde ettiği başarılarla, bu kitlelere yeniden ulaşabilecek isim olarak öne çıkıyor.
Starmer döneminde kopan bağlar
Starmer'ın liderliği, partiyi merkeze çekme çabalarıyla biliniyor. Bu strateji, 2019'daki ağır yenilginin ardından seçim kazanılabilirliğini artırsa da, geleneksel sol tabanı yabancılaştırdı. Guardian analizine göre, 2024 seçimlerinde İşçi Partisi'ne oy verenlerin önemli bir kısmı, partinin ekonomik politikalarını ve sosyal adalet vaatlerini yetersiz buldu. Özellikle kamu hizmetlerinin özelleştirilmesine karşı duruşu, sendikaların grev haklarına verdiği destek ve iklim politikalarındaki tutumu, solcu seçmenlerde hayal kırıklığı yarattı. Starmer'ın, eski lider Jeremy Corbyn'in popüler olduğu genç seçmenler ve etnik azınlıklar arasında da desteği düşük kaldı.
Sendikalarla ilişkiler de benzer bir seyir izledi. 2023'teki demiryolu ve sağlık çalışanları grevleri sırasında Starmer'ın net bir destek vermemesi, sendika liderleri tarafından sık sık eleştirildi. Oysa Burnham, Manchester'da belediye başkanı olarak toplu taşımayı yeniden kamulaştırma ve konut projeleri gibi somut adımlarla sendikaların ve işçi sınıfının takdirini kazandı. Bu fark, kuzey İngiltere'de partinin oy oranlarına da yansıdı; Starmer'ın zayıf kaldığı bölgelerde Burnham'ın popülaritesi dikkat çekiyor.
Burnham'ın alternatif vizyonu
Burnham'ın liderliğe oynadığı takdirde izleyebileceği yol haritası, “Kuzey Yıldızı” olarak adlandırdığı bölgesel kalkınma modeline dayanıyor. Guardian'ın interaktif grafikleri, Burnham'ın özellikle eski sanayi kentlerinde, sağlık hizmetlerine erişim, ulaşım altyapısı ve istihdam politikalarıyla seçmen desteğini artırdığını gösteriyor. Parti içi anketler, Burnham'ın solcu seçmenler arasındaki onay oranının Starmer'ın yaklaşık 20 puan üzerinde olduğunu ortaya koyuyor. Ancak uzmanlar, Burnham'ın ülke çapında bir kampanya yürütme deneyiminin sınırlı olduğu ve medya odağında Starmer'ın güçlü olduğu konularda (örneğin ekonomi yönetimi) zorlanabileceği uyarısında bulunuyor.
Küresel boyutta ise, Burnham'ın daha sol bir çizgi izlemesi, Birleşik Krallık'ın uluslararası ittifaklarını etkileyebilir. Özellikle AB ile ilişkilerde daha yumuşak bir Brexit duruşu ve NATO'ya bağlılık konusunda Starmer'la benzer bir çizgide durması bekleniyor. Ancak iklim finansmanı ve küresel vergi adaleti gibi konularda daha iddialı politikalar, İngiltere'nin gelişmekte olan ülkelerle ilişkilerine yeni bir boyut katabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Burnham'ın olası liderliği, Türkiye-İngiltere ilişkilerinde doğrudan bir değişime yol açmasa da, İşçi Partisi'nin iç siyasetindeki bu dönüşümün dolaylı etkileri olabilir. Burnham'ın daha sosyal demokrat bir çizgi izlemesi, ticaret anlaşmalarında işçi hakları ve çevre standartlarına daha fazla vurgu yapılmasına neden olabilir. Bu durum, özellikle gümrük birliği ve serbest ticaret müzakerelerinde Türkiye için ek yükümlülükler getirebilir. Öte yandan, Burnham'ın bölgesel kalkınma modeli, Türkiye'nin kalkınma politikaları için de ilham verici olabilir. Ancak henüz erken bir aşamada olan bu değişim, Türkiye'nin İngiltere ile ilişkilerini şimdilik etkilemeyecektir.
