Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, BRICS zirvesi için Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'ye geldi. Zirveye Orta Doğu ve Ukrayna'daki savaşlar gölge düşürüyor. Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Rus ve İranlı liderlerle bir araya gelecek. Zirve, küresel güç dengelerinin yeniden şekillendiği bir dönemde toplanıyor.
Zirvenin Arka Planı ve Katılımcılar
BRICS (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika) ülkeleri, 2023 yılında İran, Suudi Arabistan, BAE, Arjantin, Mısır ve Etiyopya'yı gruba davet etmişti. Bu yılki zirve, genişleme sonrası ilk büyük buluşma olma özelliği taşıyor. Putin'in Hindistan ziyareti, 2022'de Ukrayna işgalinin başlamasından bu yana nadir bir dış seyahat. Rus lider, savaş nedeniyle Batı tarafından izole edilmiş durumda. Hindistan ise Rusya ile tarihsel bağlarını koruyor ve Batı'nın yaptırımlarına katılmıyor.
İran Devlet Başkanı İbrahim Reisi de zirveye katılıyor. İran, BRICS'e yeni üye olarak katılıyor ve Batı yaptırımları altında ekonomik ortaklıklar arıyor. İran'ın nükleer programı ve bölgesel etkisi, zirvenin önemli gündem maddeleri arasında. Hindistan, İran ile Çabahar Limanı üzerinden ticaret yollarını geliştirmeyi planlıyor.
Zirvede ayrıca Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in katılması bekleniyordu ancak Çin, ekonomik nedenlerle temsilci düzeyinde katılım sağlayabilir. Güney Afrika ve Brezilya liderleri de toplantıda olacak. Zirvenin ana teması, küresel yönetişim reformu ve alternatif ödeme sistemleri.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Ukrayna savaşı, zirvenin en önemli arka plan unsuru. Rusya, Batı yaptırımlarına karşı BRICS ülkeleriyle ticaretini artırmaya çalışıyor. Hindistan, Rus petrolünü indirimli fiyatlarla alarak enerji ihtiyacını karşılıyor. Bu durum, Batı'nın Rusya'ya yönelik yaptırımlarını delme endişesi yaratıyor. ABD ve Avrupa, Hindistan'a baskı yapıyor ancak Hindistan bağımsız politika izliyor.
Orta Doğu'daki savaş, İran'ın rolünü ön plana çıkarıyor. İran, Hamas ve Hizbullah'ı desteklemekle suçlanıyor. Zirvede İran'ın bölgesel faaliyetleri ve nükleer programı ele alınacak. Hindistan, İsrail ile de iyi ilişkilerini sürdürüyor ve denge politikası izliyor.
BRICS, Batı hegemonyasına alternatif bir düzen arayışının simgesi haline geldi. Üye ülkeler, IMF ve Dünya Bankası'na alternatif finans kurumları kurmayı tartışıyor. Yeni Kalkınma Bankası, bu amaçla kuruldu. Zirvede, yerel para birimleriyle ticaretin artırılması ve dolar bağımlılığının azaltılması gündemde.
Türkiye Açısından Değerlendirme
BRICS zirvesi, Türkiye'nin çok kutuplu dış politika stratejisi açısından yakından takip edilmesi gereken bir gelişme. Türkiye, uzun süredir BRICS ile diyalog halinde ve tam üyelik başvurusu yapmış durumda. Zirvede alınacak kararlar, Türkiye'nin Batı ile ilişkilerini ve ekonomik ortaklıklarını etkileyebilir. Rusya ile enerji ve ticaret bağları güçlü olan Türkiye, Ukrayna savaşında denge politikası izliyor. İran ile ilişkiler ise Suriye ve Irak bağlamında hassas. BRICS'in genişlemesi, Türkiye için alternatif platformlar sunabilir ancak Batı ile gerilim riski taşıyor. Zirve sonuçları, Türkiye'nin jeopolitik konumunu doğrudan etkileyebilir.
