İngiltere’de siyasi dengeler değişiyor. Başbakan Keir Starmer, 22 Haziran 2025’te sürpriz bir kararla istifasını açıklarken, ülke Brexit referandumundan bu yana yedinci başbakanını seçmeye hazırlanıyor. Starmer’ın ayrılışıyla boşalan koltuğun en güçlü adayı ise Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham olarak öne çıkıyor. Burnham’ın Makerfield ara seçimindeki zaferi, Starmer üzerindeki baskıyı artırmış ve istifa kararını hızlandırmıştı. FRANCE 24 muhabiri Clovis Casali’nin aktardığına göre, İşçi Partisi içinde yeni liderlik yarışı resmen başlamış durumda.
Gelişmenin arka planı
Starmer’ın istifası, parti içinde uzun süredir devam eden güven bunalımının bir sonucu olarak değerlendiriliyor. 2024 genel seçimlerinde İşçi Partisi’ni zafere taşıyan Starmer, son dönemde artan ekonomik kriz, sağlık sistemindeki çöküş ve göç politikalarına yönelik eleştirilerin odağı haline gelmişti. Özellikle Makerfield’da İşçi Partisi’nin geleneksel kalesi sayılan bir bölgede Burnham’ın ezici zaferi, Starmer’ın taban desteğini kaybettiğini gösterdi.
Burnham, 2017’den bu yana Greater Manchester Belediye Başkanı olarak görev yapıyor. Ülke çapında popüler bir figür haline gelen Burnham, sağlık hizmetlerinin merkezileştirilmesi ve bölgesel kalkınma hamleleriyle tanınıyor. Analistler, Burnham’ın parti içinde daha sol bir çizgiyi temsil ettiğini ve Starmer’ın merkezci politikalarına bir tepki olarak öne çıktığını belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere’deki bu liderlik değişikliği, yalnızca ülke içi siyaseti değil, Avrupa ile ilişkileri de etkileyecek. Brexit sonrası dönemde AB ile ticaret anlaşmalarını tamamlamaya çalışan İngiltere, yeni başbakanın bu süreçte nasıl bir tutum izleyeceğini merakla bekliyor. Burnham’ın AB yanlısı geçmişi, bazı çevrelerce Brüksel ile daha yakın ilişkilere işaret olarak yorumlanıyor. Öte yandan, ABD ile savunma ve güvenlik işbirliği konularında da yeni liderin politikaları kritik önem taşıyor.
Uzmanlar, Burnham’ın seçilmesi halinde İngiltere’nin iç ve dış politikasında belirgin bir sola kayış olabileceğini, bunun da özellikle NATO ve Ukrayna’ya destek konularında yeni dengelere yol açabileceğini değerlendiriyor. Starmer’ın istifasının ardından parti içinde başka adayların da çıkması bekleniyor, ancak anketler şu an için Burnham’ı net bir favori olarak gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere’deki başbakanlık değişikliği, Türkiye-İngiltere ilişkileri açısından doğrudan olmasa da dolaylı etkiler yaratabilir. Brexit sonrası imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması, iki ülke arasındaki ticaret hacmini artırmıştı. Burnham’ın AB yanlısı duruşu, Ankara’nın Londra ile yürüttüğü ticari diplomaside AB normlarına daha fazla referans verilmesine yol açabilir. Ayrıca, savunma sanayii alanında İngiltere ile devam eden ortak projeler (Eurofighter Typhoon modernizasyonu gibi) yeni hükümetin öncelikleri arasında yer almayı sürdürebilir. Ancak şu aşamada Türkiye’yi doğrudan ilgilendiren bir değişiklik beklenmemekte; asıl belirleyici faktör, yeni başbakanın dış politika vizyonu olacaktır.
