İngiltere Başbakanı Keir Starmer, pazartesi günü yaptığı sürpriz açıklamayla görevinden istifa ettiğini duyurarak, kamuoyu desteğinin çöküşü, parti içi disiplin mücadeleleri ve Gazze politikasına yönelik derin öfkeyle damgalanan başbakanlık dönemini sona erdirdi. Starmer'ın ayrılışı, İşçi Partisi içinde aylardır süren baskı ve yerel seçimlerde aldığı ağır yenilginin ardından geldi. Parti kulislerinde Gazze'ye yönelik tutumu nedeniyle eleştirilen Starmer, özellikle partinin sol kanadından gelen tepkilere karşı koyamamıştı.
Gelişmenin Arka Planı: İşçi Partisi'nde Gazze Krizi
Starmer'ın istifası, İşçi Partisi'nin Gazze politikası etrafında yaşanan derin bölünmelerin bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Parti içinde İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri operasyonlarına karşı çıkan milletvekilleri, Starmer'ın Başbakan Rishi Sunak'ın İsrail yanlısı politikalarına sessiz kaldığını ve hatta destek verdiğini iddia ediyordu. Özellikle Müslüman ve solcu tabanın yoğun olduğu seçim bölgelerinde partiye yönelik güven erimiş, birçok parti üyesi ve aktivist Starmer'ı 'soykırıma ortak olmakla' suçlamıştı. Starmer, başbakanlık koltuğuna oturduğu ilk günlerde 'değişim' ve 'birlik' vaatleriyle gelmiş, ancak Gazze krizi bu vaatleri gölgede bırakmıştı.
Parti içi muhalefet, Starmer'ın Mayıs 2024 yerel seçimlerinde İşçi Partisi'nin birçok belediyeyi kaybetmesinin ardından iyice güçlenmişti. Seçim sonuçları, özellikle büyük şehirlerde Müslüman seçmenlerin partiden uzaklaştığını gösteriyordu. Starmer, istifa kararını açıklarken 'partinin birliğini korumak için' çekildiğini söylese de, bu açıklama parti içindeki krizi gizleyemedi. Gözlemciler, Starmer'ın ayrılışının İşçi Partisi'nde yeni bir liderlik yarışını tetikleyeceğini ve Gazze politikasının bu yarışta belirleyici bir faktör olacağını belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: İngiltere'nin Orta Doğu Politikası Sarsıldı
Starmer'ın istifası, yalnızca İngiltere iç siyasetini değil, aynı zamanda ülkenin Orta Doğu politikasını da etkileyecek bir gelişme olarak öne çıkıyor. Başbakan olarak Gazze'deki savaşa yönelik net bir tavır alamayan Starmer, İngiltere'nin bölgedeki itibarını zedelemişti. Muhafazakar Parti'nin İsrail yanlısı politikalarına karşı çıkmakta tereddüt eden Starmer, bir yandan da partisinin sol kanadının barışçıl çözüm çağrılarını görmezden gelmişti. Bu durum, İngiltere'nin Orta Doğu'da arabulucu rolü üstlenme kapasitesini sorgulatıyor.
Uzmanlar, İşçi Partisi'ndeki bu krizin, İngiltere'nin Filistin meselesine yaklaşımını kökten değiştirebileceğini öngörüyor. Starmer sonrası dönemde, parti içinde daha pro-Filistin bir çizginin benimsenmesi olası görünüyor. Ancak bu değişim, İngiltere'nin geleneksel müttefiki İsrail ile ilişkilerini germe riskini de beraberinde getiriyor. Öte yandan, Starmer'ın istifası, Avrupa'da Gazze savaşının siyasi yansımalarının bir örneği olarak kayda geçiyor. Almanya ve Fransa gibi ülkelerde de benzer tartışmalar yaşanırken, Britanya'daki bu gelişme, Avrupa siyasetinde Gazze'nin ne kadar sıcak bir konu olduğunu bir kez daha gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Starmer'ın istifası, Türkiye'nin İngiltere ile olan ikili ilişkileri açısından doğrudan bir etki yaratmasa da, dolaylı sonuçlar doğurabilir. İşçi Partisi'nde Gazze konusunda daha duyarlı bir liderliğin ortaya çıkması, Filistin davasına sempati duyan Türkiye'nin İngiltere ile bu konuda daha uyumlu bir pozisyon almasına yol açabilir. Ancak Türkiye'nin asıl beklentisi, İngiltere'nin Orta Doğu'da dengeleyici bir rol üstlenmeye devam etmesidir. Starmer sonrası dönemde, İngiltere'nin İsrail-Filistin çatışmasında daha aktif bir arabulucu olması, Ankara tarafından memnuniyetle karşılanabilir. Bununla birlikte, Türkiye'nin kendi dış politikasında bağımsız hareket etme eğilimi, bu değişimin sınırlı bir etki yaratacağını gösteriyor.
