İngiltere Başbakanı Keir Starmer, hükümet içinde yaşanabilecek bir liderlik krizini önlemek adına, Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham'a ‘büyük bir görev’ teklif etmeyi planladığını açıkladı. Starmer'ın bu hamlesi, eski Sağlık Bakanı Wes Streeting'in, başbakanın istifa takvimi belirlemesi halinde resmen liderlik yarışı başlatma tehdidinin hemen ardından geldi. Gelişme, İşçi Partisi içindeki derin bölünmelerin ve Starmer liderliğine yönelik artan hoşnutsuzluğun bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Starmer, Fransa'nın ev sahipliğinde düzenlenen G7 Zirvesi sırasında gazetecilere yaptığı açıklamada, Burnham'ın partide önemli bir figür olduğunu ve hükümette kendisine uygun bir pozisyon bulma konusunda kararlı olduğunu belirtti.
İç Savaşın Eşiğinde Bir Parti
Birleşik Krallık'ta kamuoyu yoklamaları, İşçi Partisi'nin bir sonraki genel seçimde Muhafazakar Parti karşısında ciddi bir farkla önde olduğunu gösterse de, parti içi çekişmeler Starmer'ın liderliğini zayıflatıyor. Eski Sağlık Bakanı Wes Streeting, geçen hafta yaptığı bir konuşmada, başbakanın partiyi bölünmüş halde bırakmaması gerektiğini ve 2025 yılına kadar bir liderlik devri için net bir takvim ortaya koymaması durumunda kendisinin de aday olacağını söyledi. Streeting'in bu çıkışı, parti içinde ‘modernizasyon’ adı altında Starmer'ın merkez sol politikalarına karşı bir muhalefet odağı oluştuğunu gösteriyor. Bu çekişme, partinin 2024 seçimlerinden kazançlı çıkması halinde bile iç barışın sağlanmasının zor olacağına işaret ediyor.
Burnham ise 2020'de Starmer'a karşı liderlik yarışını kaybetmesine rağmen, özellikle pandemi döneminde Manchester'ın yönetiminde gösterdiği başarıyla popülaritesini artırdı. ‘Bölgesel eşitsizlikle mücadele’ ve ‘kamu hizmetlerinde reform’ gibi konulara odaklanan Burnham, parti tabanında geniş bir destek buluyor. Starmer'ın ona teklif edeceği görevin, Adalet Bakanlığı veya İskan ve Yerel Yönetimler Bakanlığı gibi kilit bir pozisyon olabileceği konuşuluyor. Bu hamleyle Starmer, hem parti içindeki dengeleri korumaya çalışıyor hem de popüler bir ismi kabinede tutarak hükümetin meşruiyetini güçlendirmeyi hedefliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, Birleşik Krallık'ın yaklaşan 2024 genel seçimlerine hazırlandığı bir dönemde yaşanıyor. İşçi Partisi'nin anketlerde üstünlüğü elinde bulundurması, iktidar değişiminin muhtemel olduğunu düşündürüyor. Ancak parti içi liderlik kavgası, seçmen nezdinde güven kaybına neden olabilir. Siyasi istikrarsızlık, İngiltere'nin Brexit sonrası ticaret anlaşmaları, Ukrayna'ya askeri destek ve Rusya'ya karşı yaptırım politikaları gibi dış politika alanlarında da etkili olabilir. Zira iç siyasetteki bölünmeler, uluslararası alanda karar alma sürecini yavaşlatma riski taşıyor. Öte yandan, Starmer'ın Burnham'ı kabineye dahil etme planı, partinin kuzey İngiltere'deki seçmenler nezdindeki çekiciliğini artırarak seçim kazanma şansını yükseltebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'de yaşanacak olası bir hükümet değişikliği ve bunun yaratacağı siyasi istikrarsızlık, Türkiye-İngiltere ilişkilerini dolaylı olarak etkileyebilir. İngiltere, Türkiye için önemli bir ticaret ortağı ve NATO müttefiki olarak öne çıkıyor. Brexit sonrası imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması, iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin temelini oluşturuyor. İngiliz iç siyasetinde yaşanacak bir belirsizlik, yeni hükümetin dış politikada önceliklerini geciktirebilir. Bu durum, özellikle savunma sanayii ve enerji alanındaki ortak projelerin ilerlemesini yavaşlatabilir. Ancak şu an için doğrudan bir etki beklenmemekle birlikte, sürecin takip edilmesi gerekiyor.
