İngiltere Başbakanı Keir Starmer, göreve geldiği Temmuz 2024'ten bu yana dış politikada nispeten başarılı bir performans sergilese de, Donald Trump'ın ikinci döneminde Beyaz Saray'la ilişkiler hızla kötüleşti. Analistler, Starmer'ın Ukrayna'ya desteği ve AB ile yakınlaşma çabalarını 'göreceli güç alanı' olarak nitelendirirken, Washington yönetiminin İngiltere'ye yönelik artan baskısı ve ticaret görüşmelerindeki tıkanıklık dikkat çekiyor.
Gerginliğin Arka Planı: Trump'ın Talepleri ve İngiltere'nin Direnci
Starmer'ın başbakanlığının ilk aylarında, Trump yönetiminin Kuzey İrlanda Protokolü ve Çip Yasası gibi konularda İngiltere'ye baskı yapması, iki ülke arasında soğuk rüzgarlar estirdi. Trump, İngiltere'nin Çin'e yönelik kısıtlamalara katılmasını ve ABD'nin tarife politikalarına uyum sağlamasını talep etti. Buna karşılık Starmer, İngiltere'nin egemen kararlarına saygı duyulması gerektiğini vurgulayarak, Washington'un dayatmalarına direndi.
Özellikle Ukrayna savaşı konusunda iki lider arasındaki görüş ayrılığı derinleşti. Trump, Kiev'e yapılan askeri yardımın azaltılması gerektiğini savunurken, Starmer İngiltere'nin Ukrayna'ya verdiği desteği artırdı. Bu durum, İngiltere-ABD ilişkilerinde 'özel ilişki' tanımının sorgulanmasına yol açtı.
Küresel Boyut: Avrupa'daki Dengeler Değişiyor
Starmer'ın Trump'la yaşadığı gerginlik, yalnızca ikili ilişkilerle sınırlı kalmadı; aynı zamanda Avrupa'daki güç dengelerini de etkiledi. İngiltere, Brexit sonrası AB'yle yeni bir ortaklık kurmaya çalışırken, Trump'ın Avrupa'ya yönelik eleştirileri Starmer'ın elini zayıflattı. Öte yandan, İngiltere'nin AUKUS ve Five Eyes gibi istihbarat ağlarındaki konumu, Trump yönetiminin baskılarına rağmen sarsılmadı.
Analistler, Starmer'ın dış politikada 'esnek ama kararlı' bir çizgi izlediğini belirtiyor. Ancak Beyaz Saray'la yaşanan bu soğukluk, İngiltere'nin küresel bir aktör olarak etkinliğini sınırlayabilir. Önümüzdeki dönemde, ticaret anlaşmaları ve NATO bütçesi gibi konularda daha fazla pazarlık yaşanması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin Trump yönetimiyle yaşadığı gerilim, Türkiye için de önemli ipuçları barındırıyor. Ankara, İngiltere'yle benzer şekilde, ABD'nin artan talepleriyle karşı karşıya kalabilir. Özellikle Çin'e yönelik yaptırımlar ve savunma sanayi işbirlikleri konusunda Türkiye'nin denge politikası, Starmer'ın direnç stratejisine benzer şekilde şekillenebilir. Ayrıca, İngiltere'nin AB'yle yakınlaşması, Türkiye-AB ilişkilerinde de yeni dinamikler yaratabilir. Bu gelişme, küresel güç mücadelesinde orta büyüklükteki ülkelerin manevra alanını daraltırken, Türkiye'nin çok yönlü diplomasisinin önemini artırıyor.
