Keir Starmer, İşçi Partisi lideri olarak katıldığı 2024 genel seçimlerinin ardından Birleşik Krallık'ta başbakanlık koltuğuna oturdu. Ancak sadece iki yıl süren görev süresinin ardından, Mayıs 2025'te istifa edeceğini açıkladı. Starmer'ın 'hikayeler tablolardan daha önemlidir' sözüne rağmen, veriler onun dönemine dair çarpıcı bir tablo çiziyor. İşte Starmer'ın başbakanlık karnesi: NHS bekleme listelerinden konut fiyatlarına, ekonomik büyümeden kamuoyu desteğine kadar tüm kritik göstergeler.
Ekonomi ve Büyüme: Umut Veren Başlangıç, Karışık Tablo
Starmer göreve geldiğinde, Birleşik Krallık ekonomisi durgunluktan yeni çıkmıştı. 2024'ün üçüncü çeyreğinde %0,5 büyüme kaydedilirken, 2025'in ilk çeyreğinde büyüme %0,8'e yükseldi. GSYİH, Starmer'ın görevi devraldığı döneme kıyasla %2,6 arttı. Ancak bu büyüme, ülkenin G7 içindeki sıralamasında bir iyileşme sağlamadı. Enflasyon ise %3,2'den %2,1'e gerilemiş olsa da, gıda ve enerji fiyatlarındaki artış hane halkı bütçelerini zorlamaya devam etti. İşsizlik oranı %4,1 seviyesinde sabit kalırken, ekonomistler kalıcı bir iyileşmeden söz edebilmek için yatırımların artması gerektiğini vurguluyor.
NHS'de Kronikleşen Sorun: Bekleme Listeleri Rekor Kırıyor
Starmer'ın en büyük vaatlerinden biri, NHS bekleme listelerini kısaltmaktı. Ancak veriler tam tersini gösteriyor: 2024 Temmuz'unda 7,5 milyon olan bekleme listesi, 2025 Mart itibarıyla 8,3 milyona yükseldi. Bu artışta doktor grevleri ve yaşlanan nüfus etkili oldu. Sağlık Bakanlığı, acil servislerde 4 saat içinde muayene edilme hedefinin tutmadığına dair verileri de açıkladı: 2024'te %76 olan oran, 2025'te %70'e düştü. Starmer yönetimi, NHS'ye ek 15 milyar sterlin kaynak ayırmış olsa da, bu fonun etkisinin görülmesi için zamana ihtiyaç olduğu ifade ediliyor.
Konut Krizi: Fiyatlar Düşmüyor, Evsiz Sayısı Artıyor
Konut fiyatları Starmer döneminde %1,2 düşüş gösterdi, ancak bu düşüş krizi çözmekten uzak. Londra'da ortalama bir evin fiyatı hala £520.000 seviyesinde. Kiralar ise 2024'ten 2025'e %3,8 arttı. Evsiz sayısı 350.000'e ulaşırken, hükümetin 'herkese uygun fiyatlı konut' vaadi henüz gerçekleşmiş değil. Starmer'ın 1,5 milyon yeni konut inşa etme hedefinin sadece 200.000'i tamamlanabildi. Bu durum, özellikle genç seçmenler arasında hayal kırıklığı yarattı.
Kamuoyu Desteği: Rekor Düşüş
Starmer'ın popülaritesi hızla düştü. Göreve geldiğinde %45 olan onay oranı, Mayıs 2025'te %31'e geriledi. Özellikle göç politikasındaki tutarsızlık ve sağlık hizmetlerindeki aksaklıklar, seçmen nezdinde güven kaybına yol açtı. İçişleri Bakanı'nın sığınmacı politikalarına yönelik tartışmalar, hükümetin imajını zedeledi. Yapılan bir ankette, seçmenlerin %60'ı Starmer'ın istifasını doğru bulduğunu belirtti.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Starmer'ın Dış Politikası
Starmer, küresel sahnede daha ılımlı bir profil çizmeye çalıştı. AB ile ilişkileri yeniden yumuşatma adımları attı, ancak Brexit sonrası ticaret engelleri tam olarak kaldırılamadı. ABD ile ilişkilerde Joe Biden yönetimiyle uyumlu bir çizgi izleyen Starmer, iklim değişikliği ve savunma konularında işbirliğini derinleştirdi. Ancak Ukrayna savaşı ve Orta Doğu'daki gerginlikler, dış politikanın öncelikleri arasında kalmaya devam etti. Starmer'ın istifası, İşçi Partisi'nde liderlik yarışını başlatırken, ülkenin siyasi geleceği belirsizliğini koruyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Starmer'ın istifası, Türkiye-İngiltere ilişkileri açısından doğrudan bir etki yaratmasa da, Brexit sonrası denge arayışında belirsizlik oluşturabilir. Starmer döneminde AB ile ilişkileri yumuşatma çabaları, Türkiye'nin de AB ile ticaret anlaşmaları için zemin hazırlamıştı. Yeni başbakanın göç ve ticaret politikalarındaki tutumu, Türkiye ile imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'nın kapsamını etkileyebilir. Küresel anlamda ise, İngiltere'nin siyasi istikrarsızlığı, uluslararası yatırımlar ve güvenlik ittifakları açısından dikkatle izlenmesi gereken bir faktör.
