Stanford Üniversitesi'nin 2024 mezuniyet töreninde, Google CEO'su Sundar Pichai'nin konuşma yapmaya başlamasıyla birlikte 100'den fazla öğrenci, Filistin yanlısı sloganlar atarak salonu terk etti. Olay, 16 Haziran Pazar günü Kaliforniya'daki üniversitenin ana kampüsünde gerçekleşti. Öğrencilerin çoğu, ellerinde Filistin bayrakları ve "Filistin'e özgürlük" yazılı pankartlar taşıyarak, Pichai'nin konuşmasını protesto etti.
Protestonun arka planı
Protesto, İsrail-Hamas savaşının ardından ABD üniversitelerinde artan Filistin yanlısı eylemlerin bir parçası olarak görülüyor. Google, 2021'de İsrail hükümeti ile 1 milyar dolarlık bulut bilişim anlaşması imzalamıştı. Öğrenciler, Google'ın bu anlaşmasını ve şirketin İsrail'deki askeri teknoloji projelerine desteğini eleştiriyor. Ayrıca, geçtiğimiz aylarda Google'ın Filistin yanlısı ifadeleri sansürlediği iddiaları da protestoları körükledi. Stanford yönetimi, öğrencilerin barışçıl protesto hakkına saygı duyduklarını ancak törenin düzenini bozan davranışları kınadıklarını açıkladı.
Pichai, konuşmasına kısa bir süre ara verdikten sonra, teknolojinin insanlık yararına kullanılması ve yapay zekanın etik sınırları gibi konulara odaklanarak konuşmasını tamamladı. Göstericilerin çoğu, Pichai'nin konuşmasını dinlemeden salonu terk etti. Olay, ABD genelinde üniversite kampüslerinde yaşanan Filistin yanlısı protesto dalgasının en yeni örneği olarak kayda geçti.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu protesto, ABD üniversitelerinde Filistin meselesinin ne kadar hassas bir konu haline geldiğini gösteriyor. Columbia, Harvard, NYU gibi birçok seçkin üniversitede benzer eylemler yaşanmış, bazı kampüslerde öğrenciler çadır kurarak uzun süreli protestolar düzenlemişti. Bu durum, ABD'de İsrail-Filistin çatışmasının sadece siyasi değil, aynı zamanda akademik ve sosyal bir gerilim kaynağı olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle büyük teknoloji şirketlerinin İsrail ile yaptığı anlaşmalar, öğrenciler ve aktivistler tarafından eleştiriliyor. Google, Microsoft ve Amazon gibi şirketlerin İsrail devlet kurumlarıyla iş birliği yapması, bu şirketlerin etik duruşunu sorgulatıyor. Protestolar, aynı zamanda ABD'de ifade özgürlüğü ve akademik özgürlük tartışmalarını da alevlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Stanford'daki bu protesto, Türkiye'nin Filistin meselesine verdiği desteğin uluslararası kamuoyunda yankı bulduğunu göstermesi açısından önemlidir. Türkiye, İsrail-Filistin çatışmasında Filistin yanlısı bir tutum sergileyerek diplomatik inisiyatiflerini sürdürmektedir. ABD üniversitelerinde artan bu tür eylemler, küresel toplumun Filistin konusunda duyarlılığının arttığını ve Türkiye'nin bölgesel politikalarının uluslararası öğrenci hareketleriyle örtüştüğünü göstermektedir. Ayrıca, Türkiye'nin teknoloji ve eğitim alanında ABD ile iş birliği yapan bir ülke olarak, bu protestoların akademik ve ticari ilişkilere olası etkilerini izlemesi gerekmektedir. Ancak doğrudan Türkiye'ye yönelik bir etki bulunmamaktadır; bu nedenle Türkiye'nin bu tür küresel protestoları kendi dış politika hedefleri doğrultusunda kullanması mümkün görünmektedir.
