S&P Global Ratings, Endonezya'nın devlete ait bankalarının artan kredi ve kâr riskleriyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu. Hükümetin yönlendirmesiyle sağlanan krediler, sektör ortalamasının iki katından fazla bir büyüme hızına ulaşarak bankaların bilançolarında risk birikimine yol açtı. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu, bu durumun özellikle ekonomik yavaşlama dönemlerinde kamu bankalarının aktif kalitesini ve kârlılığını olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Hızlı Kredi Büyümesinin Arka Planı
Endonezya'da kamu bankaları, hükümetin ekonomik büyümeyi destekleme ve altyapı projelerini finanse etme hedefleri doğrultusunda son yıllarda agresif bir kredi genişlemesi gerçekleştirdi. S&P'nin raporuna göre, bu bankaların kredi portföyleri sektör ortalamasının iki katından daha hızlı büyüdü. Hükümet, pandemi sonrası toparlanma sürecinde ekonomik aktiviteyi canlandırmak için kamu bankalarını kredi vermeye teşvik etti. Ancak bu politikalar, bankaların risk iştahını artırarak kredi kalitesinde bozulma riskini beraberinde getirdi.
Özellikle altyapı, enerji ve emtia sektörlerine yönlendirilen krediler, bu sektörlerdeki dalgalanmalara karşı hassasiyet oluşturuyor. S&P, kamu bankalarının kredi büyümesinin ekonomik büyümenin üzerinde seyretmesinin, borçluların geri ödeme kapasitesini zorlayabileceğini vurguladı. Ayrıca, düşük faiz ortamının sona ermesi ve global finansal koşulların sıkılaşması, bu bankaların fonlama maliyetlerini artırarak kâr marjlarını baskılayabilir.
Endonezya Merkez Bankası, enflasyonla mücadele için politika faizini yükseltmiş durumda. Bu durum, kamu bankalarının kredi faizlerini artırmasını gerektirirken, mevcut kredilerin geri ödenmesini de zorlaştırıyor. S&P, önümüzdeki dönemde kamu bankalarının takipteki kredilerinde artış ve kârlılıklarında düşüş öngörüyor. Raporda, bankaların sermaye yeterliliklerinin şu an için yeterli olduğu ancak risklerin realize olması durumunda sermaye desteğine ihtiyaç duyabilecekleri ifade ediliyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Endonezya, Güneydoğu Asya'nın en büyük ekonomisi ve G20 üyesi olarak bölgesel finansal istikrar açısından kritik bir konumda. Kamu bankalarının bilançolarındaki bozulma, ülkenin kredi notunu ve yatırımcı güvenini olumsuz etkileyebilir. S&P'nin uyarısı, gelişmekte olan piyasalarda devlet yönlendirmesiyle sağlanan kredi genişlemesinin yarattığı risklere dikkat çekiyor. Benzer politikalar, Türkiye dahil birçok ülkede de uygulanıyor; bu nedenle rapor, küresel yatırımcılar için bir gösterge niteliği taşıyor.
Asya-Pasifik bölgesinde Çin'in yavaşlaması ve jeopolitik gerilimler, Endonezya gibi ihracat odaklı ekonomileri olumsuz etkiliyor. Kamu bankalarının kredi kalitesi, emtia fiyatlarındaki dalgalanmalara ve dış talepteki zayıflamaya bağlı olarak daha da bozulabilir. S&P, Endonezya hükümetinin bankalara sermaye enjekte etme veya kötü kredileri satın alma gibi önlemler alabileceğini ancak bunun kamu maliyesi üzerinde ek yük oluşturacağını belirtiyor.
Uluslararası finans kuruluşları, gelişmekte olan ülkelerdeki kamu bankalarının risklerini yakından izliyor. Endonezya'da yaşanabilecek bir kredi krizi, bölgesel piyasalarda dalgalanma yaratabilir ve küresel risk iştahını azaltabilir. Özellikle yabancı yatırımcıların Endonezya tahvillerine ve hisse senetlerine olan ilgisi, bu risklerin realize olması durumunda azalabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Endonezya'daki kamu bankalarına yönelik S&P uyarısı, Türkiye için de benzer riskleri gündeme getiriyor. Türkiye'de de kamu bankaları, hükümetin ekonomik programı doğrultusunda hızlı kredi büyümesi sergiledi ve bu durum aktif kalitesine ilişkin endişeleri artırdı. Türk bankacılık sektörü, son yıllarda artan takipteki krediler ve döviz kuru dalgalanmalarıyla mücadele ediyor. Endonezya örneği, devlet yönlendirmesiyle sağlanan kredilerin uzun vadede finansal istikrarı tehdit edebileceğini gösteriyor. Türkiye'nin de benzer bir kredi riski birikimiyle karşı karşıya olup olmadığı, uluslararası derecelendirme kuruluşlarının yakın takibinde. Bu gelişme, Türk ekonomisi için bir uyarı sinyali olarak okunabilir ve kamu bankalarının bilançolarının sağlamlığına dikkat çekiyor.
