Somaliland Cumhurbaşkanı Musa Bihi Abdi, ülkesinin İsrail tarafından tanınmasının ardından Tel Aviv’e resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Ziyaret, iki ülke arasında ocak ayında imzalanan ve Somaliland’ın bağımsızlığını tanıma sözü veren anlaşmanın önemli bir adımı olarak değerlendiriliyor. Bihi, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bir araya gelerek güvenlik, ekonomi ve diplomatik iş birliği konularını görüştü. Görüşmenin ardından yapılan ortak açıklamada, iki ülkenin karşılıklı çıkarlar doğrultusunda iş birliğini derinleştirme kararlılığı vurgulandı.
Gelişmenin arka planı
Somaliland, 1991’de Somali’den tek taraflı bağımsızlığını ilan etmesine rağmen uluslararası toplum tarafından tanınmayan bir bölge olarak varlığını sürdürüyor. Afrika Boynuzu’nda stratejik bir konuma sahip olan Somaliland, Kızıldeniz’e kıyısı ve Berbera limanı ile önemli bir ticaret ve jeopolitik merkez haline gelmiş durumda. İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararı, özellikle Filistin yanlısı ülkelerin tepkisini çekmişti. Anlaşma kapsamında İsrail, Somaliland’a ekonomik yardım, askeri eğitim ve diplomatik destek sağlama taahhüdünde bulunurken; Somaliland da Berbera limanını İsrail’e kullandırma ve bölgede İsrail çıkarlarını koruma sözü verdi. Bu gelişme, Afrika’da İsrail’in nüfuzunu artırma çabalarının bir parçası olarak görülüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bihi’nin İsrail ziyareti, bölgesel dengeleri sarsma potansiyeli taşıyor. Somali hükümeti, Somaliland’ın bağımsızlık girişimlerine karşı çıkarken, İsrail’in bu adımı Mogadişu ile ilişkileri gerginleştirebilir. Ayrıca, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, bölgedeki nüfuz mücadelesinde İsrail’le iş birliği yaparken, Somaliland’ın tanınması bu ülkelerin politikalarını da etkileyebilir. Öte yandan, Türkiye ve Katar gibi ülkeler Somali ile yakın ilişkilerini sürdürürken, bu gelişmeyi endişeyle karşılıyor. Analistler, İsrail’in Afrika boynuzundaki varlığını artırmasının, özellikle Kızıldeniz’de deniz güvenliği bağlamında küresel sonuçları olacağını belirtiyor. Ziyaret, aynı zamanda İsrail’in “İbrahim Anlaşmaları” sonrası Afrika’da diplomatik başarı arayışının da bir göstergesi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Somali ile güçlü siyasi, ekonomik ve askeri ilişkiler geliştirmiş olup, Mogadişu’da büyükelçilik ve askeri üs bulundurmaktadır. Somaliland’ın İsrail tarafından tanınması, Ankara’nın Somali’nin toprak bütünlüğüne verdiği desteği zedeleyebilir. Türkiye, bölgede istikrarın korunması ve terörle mücadele konularında Somali’nin yanında yer alırken, İsrail’in bu hamlesi Ankara’nın Afrika Boynuzu’ndaki nüfuzunu doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye’nin Katar ve Körfez ülkeleriyle olan ilişkileri de bu denklemde önemli rol oynamaktadır. Dolayısıyla, bu gelişme Türk dış politikasının Afrika’daki dengeleri yeniden gözden geçirmesine neden olabilir.
