Somaliland Cumhurbaşkanı Musa Bihi Abdi, Kudüs'te İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ile bir araya gelerek iki ülke arasındaki ilk resmi zirveyi gerçekleştirdi. 20 Şubat 2024 tarihinde gerçekleşen bu ziyaret, Somaliland'in uluslararası tanınırlık arayışında önemli bir adım olarak değerlendirilirken, İsrail'in Afrika Boynuzu'ndaki etkisini artırma stratejisinin bir parçası olarak yorumlanıyor. Görüşmede, ekonomik işbirliği, güvenlik ve kalkınma projelerinin ele alındığı bildirildi.
Gelişmenin arka planı
Somaliland, 1991 yılında Somali'den tek taraflı bağımsızlığını ilan etmesine rağmen uluslararası toplum tarafından tanınmayan bir bölge. Kendi hükümeti, ordusu ve para birimi olan Somaliland, istikrarlı yapısıyla dikkat çekiyor. İsrail ise Afrika Boynuzu'nda diplomatik ve ekonomik nüfuzunu genişletmek için bölgesel aktörlerle ilişkilerini geliştiriyor. Bu ziyaret, İsrail'in Somaliland'i resmen tanımasının önünü açabilecek bir adım olarak görülüyor. Ziyaret öncesinde Somaliland Dışişleri Bakanı, İsrail ile ilişkilerin derinleştirilmesinin, bölgenin kalkınmasına ve güvenliğine katkı sağlayacağını belirtmişti. İsrail tarafı ise, Somaliland'in stratejik konumu nedeniyle Kızıldeniz ve Hint Okyanusu'nda önemli bir ortak olabileceğini vurguluyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu gelişme, başta Somali olmak üzere bölge ülkeleri arasında tepkiyle karşılandı. Somali, Somaliland'in kendi topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu savunuyor ve herhangi bir bağımsız tanıma girişimine karşı çıkıyor. Arap Birliği'ne üye ülkeler de İsrail'in bölgedeki etkisini artırmasına sıcak bakmıyor. Diğer yandan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan gibi ülkeler, İsrail ile normalleşme sürecinde farklı pozisyonlara sahip. Analistlere göre, İsrail'in Somaliland ile kurduğu bu ilişki, İran'ın Yemen'deki Husilere desteğine karşı bir denge unsuru olarak da değerlendirilebilir. Zira Babülmendep Boğazı'nın güvenliği, küresel enerji ticareti açısından kritik önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Somali ile tarihsel ve stratejik bağlara sahip olup, Mogadişu'da askeri üssü bulunuyor. Türkiye, Somali'nin toprak bütünlüğünü desteklerken, Somaliland'in tanınmasına karşı çıkıyor. Bu ziyaret, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu ve Somali ile ilişkilerini dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, İsrail'in Afrika Boynuzu'nda artan varlığı, Türkiye'nin Kızıldeniz ve Doğu Afrika'daki çıkarlarıyla kesişebilir. Ankara'nın, bu gelişmeyi yakından takip etmesi ve bölgedeki dengeleri korumaya yönelik politikalarını sürdürmesi bekleniyor.
