Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, İsrail'in Somaliland'ı tanıma kararına sert tepki gösterdi. Mahmud, Tel Aviv yönetimini Mogadişu ile ayrılıkçı Somaliland bölgesi arasındaki ihtilafı istismar etmekle suçladı. Cumhurbaşkanı, söz konusu tanımanın Somali tarihinin en karanlık günlerinden biri olduğunu ifade etti.
Gelişmenin arka planı
Somaliland, 1991 yılında Somali'den tek taraflı bağımsızlık ilan etmesine rağmen uluslararası toplum tarafından tanınmıyor. Bölge, stratejik konumu ve Kızıldeniz'e kıyısı nedeniyle önem taşıyor. İsrail'in bu adımı, Mogadişu'nun egemenlik iddialarına doğrudan bir meydan okuma olarak değerlendiriliyor. Somali hükümeti, İsrail'in bu kararının bölgesel istikrarı bozacağı ve Afrika Boynuzu'ndaki dengeleri değiştireceği uyarısında bulundu.
Somali yönetimi, İsrail'in bu hamlesinin ardından diplomatik girişimlerini hızlandırdı. Mogadişu, başta Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği olmak üzere uluslararası örgütleri harekete geçirmeye çalışıyor. Cumhurbaşkanı Mahmud, yaptığı açıklamada, İsrail'in bu adımının Somali'nin toprak bütünlüğüne yönelik bir saldırı olduğunu ve kabul edilemeyeceğini vurguladı.
Bölgesel ve küresel boyut
İsrail'in Somaliland'ı tanıması, İsrail-Etiyopya-Somali üçgeninde yeni gerilimlere yol açabilir. Etiyopya, denize kıyısı olmayan bir ülke olarak Somaliland'daki Berbera limanını kullanma arayışında. İsrail'in bu hamlesi, aynı zamanda İran'ın bölgedeki nüfuzuna karşı bir denge unsuru olarak görülüyor. Ancak bu adım, Arap Birliği üyesi ülkelerle İsrail arasında yeni bir gerginlik kaynağı oluşturma potansiyeli taşıyor. Somali, Arap Birliği'nin de desteğini alarak İsrail'e karşı diplomatik yaptırımlar uygulamayı değerlendiriyor.
Öte yandan, İsrail'in bu kararı, uluslararası toplum tarafından da eleştiriliyor. Birleşmiş Milletler, Somali'nin toprak bütünlüğünü vurgularken, Afrika Birliği de Somaliland'ın tanınmasının kıtada emsal teşkil edebileceği uyarısında bulundu. ABD ise konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı ancak Somali hükümetiyle temaslarını sürdürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Somali ile yakın ilişkileri ve Afrika Boynuzu'ndaki artan nüfuzu açısından kritik önem taşıyor. Türkiye, Mogadişu'da büyükelçilik bulunduran ve Somali'ye kalkınma yardımı sağlayan başlıca ülkelerden biri. Ankara, Somali'nin toprak bütünlüğünü desteklerken, İsrail'in bu adımı Türkiye'nin bölgedeki dengeleri gözden geçirmesine neden olabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Katar ve diğer Körfez ülkeleriyle koordineli hareket ederek, Somali'ye diplomatik destek vermesi bekleniyor. Bu durum, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki etkinliğini artırma stratejisi açısından bir fırsat sunarken, İsrail'le ilişkilerde yeni bir gerilim unsuru oluşturabilir.
