Fransız yatırım bankası Societe Generale (SocGen), küresel tahvil faizlerindeki yükselişin yapay zeka (AI) alanındaki borçlanma temelli sermaye harcamalarını (capex) tehdit ettiği uyarısında bulundu. Banka analistlerine göre, ABD Hazine tahvilleri ve kurumsal tahvil getirilerindeki artış, teknoloji devlerinin veri merkezleri, çipler ve enerji altyapısı için yaptığı milyarlarca dolarlık yatırımın finansmanını zorlaştırıyor. Video formatında paylaşılan değerlendirmede, yüksek faiz ortamının AI odaklı şirketlerin borçlanma iştahını azaltabileceği ve sektörün büyüme hızını yavaşlatabileceği vurgulandı.
Yapay Zeka Yatırımlarının Finansmanında Faiz Baskısı
Yapay zeka devrimi, son iki yılda teknoloji şirketleri arasında benzeri görülmemiş bir yatırım yarışı başlattı. Nvidia, Microsoft, Google, Amazon ve Meta gibi şirketler, AI modellerini eğitmek ve çalıştırmak için gereken veri merkezlerine, özel çiplere ve soğutma sistemlerine yüz milyarlarca dolar harcıyor. Bu harcamaların önemli bir kısmı borçlanma yoluyla finanse ediliyor. Ancak ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimlerini geciktirmesi ve enflasyonun inatçı seyretmesi, tahvil getirilerini yükseltti. 10 yıllık ABD Hazine tahvilinin getirisi son aylarda %4,5'in üzerine çıkarak yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına neden oldu.
SocGen analistleri, bu ortamda AI şirketlerinin borçlanma maliyetinin arttığını, bunun da yeni projelerin geri dönüş süresini uzattığını belirtiyor. Özellikle henüz kâr üretmeyen ve nakit akışı negatif olan AI girişimleri için finansman bulmak daha da zorlaşabilir. Banka, yüksek faizlerin sadece borçlanmayı değil, aynı zamanda hisse senedi değerlemelerini de baskıladığını, bunun da şirketlerin yeni yatırım kararlarını erteleyebileceğini öngörüyor.
Video sunumunda ayrıca, AI altyapısına yapılan yatırımların enerji yoğun olduğu ve elektrik fiyatlarındaki dalgalanmaların da maliyetleri artırdığı hatırlatıldı. Yüksek faiz ortamı, bu maliyetleri daha da katlanılamaz hale getirebilir.
Küresel Piyasalar ve Teknoloji Sektörü Üzerindeki Etkiler
AI yatırımlarındaki olası bir yavaşlama, küresel ekonomi için önemli sonuçlar doğurabilir. Teknoloji sektörü, son yıllarda ABD borsalarının itici gücü oldu. S&P 500'deki yükselişin büyük bölümü AI ile ilgili şirketlerden geldi. Eğer bu şirketler capex planlarını kısarsa, hem borsa hem de genel ekonomik büyüme olumsuz etkilenebilir. Ayrıca, AI çipleri ve veri merkezi ekipmanları tedarik zincirinde Asya'daki üreticiler (TSMC, Samsung gibi) de bu durumdan zarar görebilir.
Diğer yandan, yüksek faizlerin AI yatırımlarını yavaşlatması, halihazırda yüksek olan teknoloji hisse senedi balonuna ilişkin endişeleri artırabilir. Bazı analistler, AI hisselerinin aşırı değerli olduğunu ve faiz artışının bu balonu patlatabileceğini savunuyor. SocGen'in uyarısı, bu endişeleri destekler nitelikte.
Öte yandan, yüksek faiz ortamı, nakit zengini büyük teknoloji şirketleri için bir avantaj da olabilir. Microsoft, Apple ve Alphabet gibi şirketler, borçlanmaya ihtiyaç duymadan kendi kaynaklarıyla yatırım yapabilir. Bu da onları daha dirençli kılarken, küçük ve borç bağımlı AI girişimlerini zor durumda bırakabilir. Sektörde konsolidasyon hızlanabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, yapay zeka yatırımlarında henüz başlangıç aşamasında olsa da, küresel faiz dalgalanmalarından doğrudan etkileniyor. Yüksek küresel faizler, Türkiye'nin dış borçlanma maliyetini artırarak ekonomik kırılganlığı derinleştirebilir. Ayrıca, AI tedarik zincirinde yer alan Türk teknoloji firmaları, siparişlerde olası bir düşüşten olumsuz etkilenebilir. Buna karşın, Türkiye'nin genç nüfusu ve mühendislik potansiyeli, AI yatırımları için fırsatlar sunuyor. Yüksek faiz ortamı, Türkiye'nin teknoloji girişimlerine yönelik risk sermayesi bulmasını zorlaştırabilir. Uzun vadede, Türkiye'nin AI altyapısına yatırım yapması ve yerli çip üretimini desteklemesi stratejik bir zorunluluk haline geliyor.
